Verpleegkunde Nummer 3 , pp. 29-33
sep 2019, jaargang 34
Verpleegkunde Nr. 3 , pp. 29-33
sep 2019, jr. 34
Proefschrift

Zelfmanagementondersteuning in de verpleegkundige zorg: competentiemeting, praktijkvoering en dynamieken

Zelfmanagementondersteuning (ZMO) is een participatieve en persoonsgerichte benadering, en legt de nadruk op (mede)zeggenschap van en eigen regie door de patiënt.
De toegenomen aandacht voor eigen regie vraagt zorgprofessionals die (mede)zeggenschap te verlenen aan patiënten. Momenteel is de kennis beperkt over de manier waarop verpleegkundigen aan ZMO doen of hoe hun competenties verbeterd kunnen worden.
Dit proefschrift maakte de professionele competenties voor ZMO meetbaar, onderzocht de praktijkvoering van verpleegkundigen in Vlaanderen en de dynamieken die meespelen in het verlenen van ZMO.

Literatuur

  1. Wagner EH, Austin BT, Davis C, et al. Improving chronic illness care: Translating evidence into action. Health Aff 2001;20(6):64-78.
  2. WHO. Global Status Report on Noncommunicable Diseases. Attaining the Nine Global Noncommunicable Diseases Targets; a Shared Responsibility. Geneva: World Health Organization; 2014.
  3. Paulus D, Van den Heede K, Mertens R. Organisatie van zorg voor chronisch zieken in België: ontwikkeling van een position paper. 2012. Brussel: Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg, KCE Reports 190A.D/2012/10.273/79.
  4. Trappenburg J, Jonkman N, Jaarsma T, et al. Self-management: one size does not fit all. Patient Educ Couns 2013;92(1):134-7.
  5. Panagioti M, Richardson G, Small N, et al. Self-management support interventions to reduce health care utilisation without compromising outcomes: a systematic review and meta-analysis. BMC Health Serv Res 2014;14:356.
  6. Lian JX, McGhee S, Chau J, et al. Systematic review on the cost-effectiveness of self-management education programme for type 2 diabetes mellitus. Diabetes Res Clin Pract 2017;127:21-34.
  7. CBO. Zorgmodule Zelfmanagement 1.0. Het ondersteunen van eigen regie bij mensen met één of meerdere chronische ziekten.2014.
  8. Dwarswaard J, van Hooft SM. Zelfmanagementondersteuning in de opleiding van verpleegkundigen. In: van den Brink R, Timmermans H, Havers J, van Veenendaal H. (red. CBO). Ruimte voor regie. Pioniers over zelfmanagement in de zorg. Deventer: Kluwer; 2013.
  9. Kennedy S, Hardiker N, Staniland K. Empowerment an essential ingredient in the clinical environment: A review of the literature. Nurse Educ Today 2015;35(3):487-92.
  10. Adams K, Corrigan JM. (Eds.). Institute of Medicine: Priority areas for national action: Transforming health care quality. Washington, DC: National Academies Press; 2003.
  11. Heijmans M, Lemmens L, Otten W, Havers J, Baan C, Rijken M. Zelfmanagement door mensen met chronische ziekten. Kennissynthese van onderzoek en implementatie in Nederland. Utrecht: Nivel; 2015.
  12. Van Meijel B, Gamel C, van Swieten-Duijfjes B, et al. The development of evidence-based nursing interventions: methodological considerations. J Adv Nurs 2004;48(1): 84-92.
  13. Duprez V, van Hooft SM, Dwarswaard J, et al. The development and psychometric validation of the Self-Efficacy and Performance in Self-management Support (SEPSS) instrument. J Adv Nurs 2016;72(6):1381-95.
  14. Glasgow RE, Davis CL, Funnell MM, et al. Implementing practical interventions to support chronic illness selfmanagement. Jt Comm J Qual Saf 2003;29:563-74.
  15. Ryan R, Deci E. Self-Determination Theory. Basic Psychological Needs in Motivation, Development, and Wellness. New York: Guilford Press; 2018.
  16. Vansteenkiste M, Williams GC, Resnicow K. Toward systematic integration between Self-Determination Theory and motivational interviewing as examples of top-down and bottom-up intervention development: Autonomy or volition as a fundamental theoretical principle. Int J Behav Nutr Phys Act 2012;9:23.
  17. Duprez V, Vansteenkiste M, Beeckman D, et al. Capturing motivating versus demotivating self-management support: development and validation of a vignette-based tool. Int J Nurs Stud 2019; epub ahead of print.
  18. Van Hecke A, Duprez V, Verhaeghe S, et al. Motives for selfmanagement support by healthcare professionals: design and psychometric validation of the PROMOTES scale. Under review.
  19. Duprez V, Beeckman D, Verhaeghe S, et al. Are personrelated and socio-structural factors associated with nurses’ self-management support behavior? A correlational study. Patient Educ Counsel 2018;101(2):276-84.
  20. Duprez V, Beeckman D, Verhaeghe S, et al. Selfmanagement support by final-year nursing students: a correlational study of performance and person-related associated factors. Int J Nurs Stud 2017;74:120-7.
  21. Duprez V, Van der Kaap-Deeder J, Beeckman D, et al. What fosters a motivating style in nurses’ self-management support? A path model approach. Under review.
  22. Vallis M. Behaviour change counselling - How do I know if I am doing it well? The development of the Behaviour Change Counselling Scale (BCCS). Can J Diabetes 2013;37(1):18-26.
  23. Van Hooft SM, Dwarswaard J, Bal R, et al. What factors influence nurses’ behavior in supporting patient selfmanagement? An explorative questionnaire study. Int J Nurs Stud 2016;63:65-72.
  24. Grypdonck M. Zelfmanagement. In: Van den Brink H, Timmermans J, Havers J, van Veenendaal H. Ruimte voor regie. Pioniers over zelfmanagement in de zorg. Deventer: Kluwer; 2013.
  25. Duprez V, Vansteenkiste M, Beeckman D, et al. Is nurses’ self-esteem interwoven with patients’ achievements? The concept of patient-invested contingent self-esteem. J Clin Nurs 2019; epub ahead of print.
  26. Duprez V, Vandecasteele T, Beeckman D, et al. The effectiveness of interventions to enhance self-management support competencies in the nursing profession: a systematic review. J Adv Nurs 2017;73(8):1807-24.
Proefschrift

Zelfmanagementondersteuning in de verpleegkundige zorg: competentiemeting, praktijkvoering en dynamieken

Zelfmanagementondersteuning (ZMO) is een participatieve en persoonsgerichte benadering, en legt de nadruk op (mede)zeggenschap van en eigen regie door de patiënt.
De toegenomen aandacht voor eigen regie vraagt zorgprofessionals die (mede)zeggenschap te verlenen aan patiënten. Momenteel is de kennis beperkt over de manier waarop verpleegkundigen aan ZMO doen of hoe hun competenties verbeterd kunnen worden.
Dit proefschrift maakte de professionele competenties voor ZMO meetbaar, onderzocht de praktijkvoering van verpleegkundigen in Vlaanderen en de dynamieken die meespelen in het verlenen van ZMO.

Literatuur

  1. Wagner EH, Austin BT, Davis C, et al. Improving chronic illness care: Translating evidence into action. Health Aff 2001;20(6):64-78.
  2. WHO. Global Status Report on Noncommunicable Diseases. Attaining the Nine Global Noncommunicable Diseases Targets; a Shared Responsibility. Geneva: World Health Organization; 2014.
  3. Paulus D, Van den Heede K, Mertens R. Organisatie van zorg voor chronisch zieken in België: ontwikkeling van een position paper. 2012. Brussel: Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg, KCE Reports 190A.D/2012/10.273/79.
  4. Trappenburg J, Jonkman N, Jaarsma T, et al. Self-management: one size does not fit all. Patient Educ Couns 2013;92(1):134-7.
  5. Panagioti M, Richardson G, Small N, et al. Self-management support interventions to reduce health care utilisation without compromising outcomes: a systematic review and meta-analysis. BMC Health Serv Res 2014;14:356.
  6. Lian JX, McGhee S, Chau J, et al. Systematic review on the cost-effectiveness of self-management education programme for type 2 diabetes mellitus. Diabetes Res Clin Pract 2017;127:21-34.
  7. CBO. Zorgmodule Zelfmanagement 1.0. Het ondersteunen van eigen regie bij mensen met één of meerdere chronische ziekten.2014.
  8. Dwarswaard J, van Hooft SM. Zelfmanagementondersteuning in de opleiding van verpleegkundigen. In: van den Brink R, Timmermans H, Havers J, van Veenendaal H. (red. CBO). Ruimte voor regie. Pioniers over zelfmanagement in de zorg. Deventer: Kluwer; 2013.
  9. Kennedy S, Hardiker N, Staniland K. Empowerment an essential ingredient in the clinical environment: A review of the literature. Nurse Educ Today 2015;35(3):487-92.
  10. Adams K, Corrigan JM. (Eds.). Institute of Medicine: Priority areas for national action: Transforming health care quality. Washington, DC: National Academies Press; 2003.
  11. Heijmans M, Lemmens L, Otten W, Havers J, Baan C, Rijken M. Zelfmanagement door mensen met chronische ziekten. Kennissynthese van onderzoek en implementatie in Nederland. Utrecht: Nivel; 2015.
  12. Van Meijel B, Gamel C, van Swieten-Duijfjes B, et al. The development of evidence-based nursing interventions: methodological considerations. J Adv Nurs 2004;48(1): 84-92.
  13. Duprez V, van Hooft SM, Dwarswaard J, et al. The development and psychometric validation of the Self-Efficacy and Performance in Self-management Support (SEPSS) instrument. J Adv Nurs 2016;72(6):1381-95.
  14. Glasgow RE, Davis CL, Funnell MM, et al. Implementing practical interventions to support chronic illness selfmanagement. Jt Comm J Qual Saf 2003;29:563-74.
  15. Ryan R, Deci E. Self-Determination Theory. Basic Psychological Needs in Motivation, Development, and Wellness. New York: Guilford Press; 2018.
  16. Vansteenkiste M, Williams GC, Resnicow K. Toward systematic integration between Self-Determination Theory and motivational interviewing as examples of top-down and bottom-up intervention development: Autonomy or volition as a fundamental theoretical principle. Int J Behav Nutr Phys Act 2012;9:23.
  17. Duprez V, Vansteenkiste M, Beeckman D, et al. Capturing motivating versus demotivating self-management support: development and validation of a vignette-based tool. Int J Nurs Stud 2019; epub ahead of print.
  18. Van Hecke A, Duprez V, Verhaeghe S, et al. Motives for selfmanagement support by healthcare professionals: design and psychometric validation of the PROMOTES scale. Under review.
  19. Duprez V, Beeckman D, Verhaeghe S, et al. Are personrelated and socio-structural factors associated with nurses’ self-management support behavior? A correlational study. Patient Educ Counsel 2018;101(2):276-84.
  20. Duprez V, Beeckman D, Verhaeghe S, et al. Selfmanagement support by final-year nursing students: a correlational study of performance and person-related associated factors. Int J Nurs Stud 2017;74:120-7.
  21. Duprez V, Van der Kaap-Deeder J, Beeckman D, et al. What fosters a motivating style in nurses’ self-management support? A path model approach. Under review.
  22. Vallis M. Behaviour change counselling - How do I know if I am doing it well? The development of the Behaviour Change Counselling Scale (BCCS). Can J Diabetes 2013;37(1):18-26.
  23. Van Hooft SM, Dwarswaard J, Bal R, et al. What factors influence nurses’ behavior in supporting patient selfmanagement? An explorative questionnaire study. Int J Nurs Stud 2016;63:65-72.
  24. Grypdonck M. Zelfmanagement. In: Van den Brink H, Timmermans J, Havers J, van Veenendaal H. Ruimte voor regie. Pioniers over zelfmanagement in de zorg. Deventer: Kluwer; 2013.
  25. Duprez V, Vansteenkiste M, Beeckman D, et al. Is nurses’ self-esteem interwoven with patients’ achievements? The concept of patient-invested contingent self-esteem. J Clin Nurs 2019; epub ahead of print.
  26. Duprez V, Vandecasteele T, Beeckman D, et al. The effectiveness of interventions to enhance self-management support competencies in the nursing profession: a systematic review. J Adv Nurs 2017;73(8):1807-24.
Over dit artikel
Auteur
Veerle Duprez
Over de auteur

Veerle Duprez, verpleegkundige en verplegingswetenschapper. Ze was werkzaam als verpleegkundige in de chronische zorgverlening en in het verpleegkundig onderwijs. Momenteel werkt zij als assistent aan het Universitair Centrum Verpleegkunde en Vroedkunde (Universiteit Gent) en promoveerde daar onder begeleiding van prof. dr. Ann Van Hecke, prof. dr. Dimitri Beeckman en prof. dr. Maarten Vansteenkiste.
Het volledige proefschrift is beschikbaar via https://biblio.ugent.be/publication/8603032

Correspondentieadres: veerle.duprez@ugent.be

Printdatum
20 september 2019
E-pubdatum
23 september 2019
ISSN print
0920-3273
ISSN online
2468-2225


Over dit artikel
Auteur
Veerle Duprez
Over de auteur

Veerle Duprez, verpleegkundige en verplegingswetenschapper. Ze was werkzaam als verpleegkundige in de chronische zorgverlening en in het verpleegkundig onderwijs. Momenteel werkt zij als assistent aan het Universitair Centrum Verpleegkunde en Vroedkunde (Universiteit Gent) en promoveerde daar onder begeleiding van prof. dr. Ann Van Hecke, prof. dr. Dimitri Beeckman en prof. dr. Maarten Vansteenkiste.
Het volledige proefschrift is beschikbaar via https://biblio.ugent.be/publication/8603032

Correspondentieadres: veerle.duprez@ugent.be

Printdatum
20 september 2019
E-pubdatum
23 september 2019
ISSN print
0920-3273
ISSN online
2468-2225