Verpleegkunde Nummer 4 , pp. 19-23
dec 2021, jaargang 36
Verpleegkunde Nr. 4 , pp. 19-23
dec 2021, jr. 36
Proefschrift

Een DEDICATED palliatieve zorgbenadering bij dementie

Palliatieve zorg is zorg voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en is erop gericht de kwaliteit van leven te optimaliseren door hinderlijke symptomen tijdig te signaleren en te behandelen. Hierbij is niet enkel aandacht voor fysieke behoeften, maar ook voor behoeften van patiënten en hun naasten op psychosociaal en spiritueel vlak. De principes van palliatieve zorg zijn onderdeel van generalistische zorg. Idealiter kan iedere individuele zorgverlener deze principes toepassen wanneer dat wenselijk is.

Literatuur

  1. Radbruch L, De Lima L, Knaul F, et al. Redefining palliative care - A new consensus-based definition. J Pain Symptom Manage 2020;60:754-64.
  2. Alzheimer Nederland. Factsheet cijfers en feiten over dementie 2021. Te raadplegen op: https://www.alzheimer-nederland.nl/factsheet-cijfers-en-feiten-over-dementie
  3. Expertisecentrum dementie Vlaanderen. Dementievriendelijk Vlaanderen. Te raadplegen op: https://www.dementie.be/themas/dementievriendelijke-gemeente/dementievriendelijk-vlaanderen/
  4. van der Steen JT, Radbruch L, Hertogh CM, et al. White paper defining optimal palliative care in older people with dementia: a Delphi study and recommendations from the European Association for Palliative Care. Palliat Med 2014;28:197-209.
  5. Broady TR, Saich F, Hinton T. Caring for a family member or friend with dementia at the end of life: A scoping review and implications for palliative care practice. Palliat Med 2018;32:643-56.
  6. Piers R, Albers G, Gilissen J, et al. Advance care planning in dementia: recommendations for healthcare professionals. BMC Palliat Care 2018;17:88.
  7. Joling KJ, Janssen O, Francke AL, et al. Time from diagnosis to institutionalization and death in people with dementia. Alzheimers Dement 2020;16:662-71.
  8. Houttekier D, Cohen J, Bilsen J, et al. Place of death of older persons with dementia. A study in five European countries. J Am Geriatr Soc 2010;58:751-6.
  9. Courtens A, Vaessen G, Bour A, Pol A. Palliatieve zorg in het onderwijs. TVZ 2020;130:42-5.
  10. Palliatieve zorg Vlaanderen. Lerend netwerk Edupal Vlaanderen: naar een betere opleiding palliatieve zorg. Te raadplegen op: https://palliatievezorgvlaanderen.be/lerend-netwerk-edupal-vlaanderen-naar-een-betereopleiding- palliatieve-zorg/
  11. Uitdehaag MJ, Stellato RK, Lugtig P, et al. Barriers to ideal palliative care in multiple care settings: the nurses’ point of view. Int J Palliat Nurs 2019;25:294-305.
  12. Bolt SR, van der Steen JT, Khemai C, et al. The perspectives of people with dementia on their future, end of life and on being cared for by others: A qualitative study. J Clin Nurs 2021 Jan 12. doi: 10.1111/jocn.15644. Online ahead of print.
  13. Bolt SR, van der Steen JT, Schols JMGA, et al. What do relatives value most in end-of-life care for people with dementia? Int J Palliat Nurs 2019;25:432-42.
  14. Bolt SR, Verbeek L, Meijers JMM, et al. Families’
    experiences with end-of-life care in nursing homes and associations with dying peacefully with dementia. J Am Med Dir Assoc 2019;20:268-72.
  15. van der Steen JT, Ribbe MW, Deliens L, et al. Retrospective and prospective data collection compared in the Dutch End Of Life in Dementia (DEOLD) study. Alzheimer Dis Assoc Disord 2014;28:88-94.
  16. Klapwijk MS, Bolt SR, Boogaard JA, et al. Trends in quality of care and dying perceived by family caregivers of nursing home residents with dementia 2005-2019. Palliat Med 2021 Aug 28. doi: 10.1177/02692163211030831. Online ahead of print.
  17. Bolt SR, van der Steen JT, Schols JMGA, et al. Nursing staff needs in providing palliative care for people with dementia at home or in long-term care facilities: A scoping review. Int J Nurs Stud 2019;96:143-52.
  18. Bolt SR, Meijers JMM, van der Steen JT, et al. Nursing staff needs in providing palliative care for persons with dementia at home or in nursing homes: a survey. J Nurs Scholarsh 2020;52:164-73.
  19. Bolt SR, van der Steen JT, Mujezinovic´ I, et al. Practical nursing recommendations for palliative care for people with dementia living in long-term care facilities during the COVID-19 pandemic: A rapid scoping review. Int J Nurs Stud 2021;113:103781.
  20. Miranda R, Bunn F, Lynch J, et al. Palliative care for people with dementia living at home: A systematic review of interventions. Palliat Med 2019;33:726-42.
  21. Murphy E, Froggatt K, Connolly S, et al. Palliative care interventions in advanced dementia. Cochrane Database Syst Rev 2016;12(12):CD011513.
  22. van Riet Paap J, Mariani E, Chattat R, et al. Identification of the palliative phase in people with dementia: a variety of opinions between healthcare professionals. BMC Palliat Care 2015;14:56.
  23. IKNL/Palliactief. Kwaliteitskader palliatieve zorg. 2017.
  24. Dementiezorg voor elkaar. Zorgstandaard Dementie 2020. Te raadplegen op: https://www.vilans.nl/zorgstandaard-dementie.pdf
  25. Bolt SR, van der Steen JT, Schols JMGA, et al. [The nurse’s role in the process of advance care planning]. Tijdschr Gerontol Geriatr 2021;52(1):10.36613/tgg.1875-6832/2021.01.02.
  26. Cottrell L, Duggleby W. The “good death”: An integrative literature review. Palliat Support Care
    2016;14(6):686-712.13.
  27. Bosman A, Kooijman H. Maak palliatieve fase bij dementie eerder bespreekbaar. V&V Maatschappij & Gezondheid 2020;20(1):18-20.
Proefschrift

Een DEDICATED palliatieve zorgbenadering bij dementie

Palliatieve zorg is zorg voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en is erop gericht de kwaliteit van leven te optimaliseren door hinderlijke symptomen tijdig te signaleren en te behandelen. Hierbij is niet enkel aandacht voor fysieke behoeften, maar ook voor behoeften van patiënten en hun naasten op psychosociaal en spiritueel vlak. De principes van palliatieve zorg zijn onderdeel van generalistische zorg. Idealiter kan iedere individuele zorgverlener deze principes toepassen wanneer dat wenselijk is.

Literatuur

  1. Radbruch L, De Lima L, Knaul F, et al. Redefining palliative care - A new consensus-based definition. J Pain Symptom Manage 2020;60:754-64.
  2. Alzheimer Nederland. Factsheet cijfers en feiten over dementie 2021. Te raadplegen op: https://www.alzheimer-nederland.nl/factsheet-cijfers-en-feiten-over-dementie
  3. Expertisecentrum dementie Vlaanderen. Dementievriendelijk Vlaanderen. Te raadplegen op: https://www.dementie.be/themas/dementievriendelijke-gemeente/dementievriendelijk-vlaanderen/
  4. van der Steen JT, Radbruch L, Hertogh CM, et al. White paper defining optimal palliative care in older people with dementia: a Delphi study and recommendations from the European Association for Palliative Care. Palliat Med 2014;28:197-209.
  5. Broady TR, Saich F, Hinton T. Caring for a family member or friend with dementia at the end of life: A scoping review and implications for palliative care practice. Palliat Med 2018;32:643-56.
  6. Piers R, Albers G, Gilissen J, et al. Advance care planning in dementia: recommendations for healthcare professionals. BMC Palliat Care 2018;17:88.
  7. Joling KJ, Janssen O, Francke AL, et al. Time from diagnosis to institutionalization and death in people with dementia. Alzheimers Dement 2020;16:662-71.
  8. Houttekier D, Cohen J, Bilsen J, et al. Place of death of older persons with dementia. A study in five European countries. J Am Geriatr Soc 2010;58:751-6.
  9. Courtens A, Vaessen G, Bour A, Pol A. Palliatieve zorg in het onderwijs. TVZ 2020;130:42-5.
  10. Palliatieve zorg Vlaanderen. Lerend netwerk Edupal Vlaanderen: naar een betere opleiding palliatieve zorg. Te raadplegen op: https://palliatievezorgvlaanderen.be/lerend-netwerk-edupal-vlaanderen-naar-een-betereopleiding- palliatieve-zorg/
  11. Uitdehaag MJ, Stellato RK, Lugtig P, et al. Barriers to ideal palliative care in multiple care settings: the nurses’ point of view. Int J Palliat Nurs 2019;25:294-305.
  12. Bolt SR, van der Steen JT, Khemai C, et al. The perspectives of people with dementia on their future, end of life and on being cared for by others: A qualitative study. J Clin Nurs 2021 Jan 12. doi: 10.1111/jocn.15644. Online ahead of print.
  13. Bolt SR, van der Steen JT, Schols JMGA, et al. What do relatives value most in end-of-life care for people with dementia? Int J Palliat Nurs 2019;25:432-42.
  14. Bolt SR, Verbeek L, Meijers JMM, et al. Families’
    experiences with end-of-life care in nursing homes and associations with dying peacefully with dementia. J Am Med Dir Assoc 2019;20:268-72.
  15. van der Steen JT, Ribbe MW, Deliens L, et al. Retrospective and prospective data collection compared in the Dutch End Of Life in Dementia (DEOLD) study. Alzheimer Dis Assoc Disord 2014;28:88-94.
  16. Klapwijk MS, Bolt SR, Boogaard JA, et al. Trends in quality of care and dying perceived by family caregivers of nursing home residents with dementia 2005-2019. Palliat Med 2021 Aug 28. doi: 10.1177/02692163211030831. Online ahead of print.
  17. Bolt SR, van der Steen JT, Schols JMGA, et al. Nursing staff needs in providing palliative care for people with dementia at home or in long-term care facilities: A scoping review. Int J Nurs Stud 2019;96:143-52.
  18. Bolt SR, Meijers JMM, van der Steen JT, et al. Nursing staff needs in providing palliative care for persons with dementia at home or in nursing homes: a survey. J Nurs Scholarsh 2020;52:164-73.
  19. Bolt SR, van der Steen JT, Mujezinovic´ I, et al. Practical nursing recommendations for palliative care for people with dementia living in long-term care facilities during the COVID-19 pandemic: A rapid scoping review. Int J Nurs Stud 2021;113:103781.
  20. Miranda R, Bunn F, Lynch J, et al. Palliative care for people with dementia living at home: A systematic review of interventions. Palliat Med 2019;33:726-42.
  21. Murphy E, Froggatt K, Connolly S, et al. Palliative care interventions in advanced dementia. Cochrane Database Syst Rev 2016;12(12):CD011513.
  22. van Riet Paap J, Mariani E, Chattat R, et al. Identification of the palliative phase in people with dementia: a variety of opinions between healthcare professionals. BMC Palliat Care 2015;14:56.
  23. IKNL/Palliactief. Kwaliteitskader palliatieve zorg. 2017.
  24. Dementiezorg voor elkaar. Zorgstandaard Dementie 2020. Te raadplegen op: https://www.vilans.nl/zorgstandaard-dementie.pdf
  25. Bolt SR, van der Steen JT, Schols JMGA, et al. [The nurse’s role in the process of advance care planning]. Tijdschr Gerontol Geriatr 2021;52(1):10.36613/tgg.1875-6832/2021.01.02.
  26. Cottrell L, Duggleby W. The “good death”: An integrative literature review. Palliat Support Care
    2016;14(6):686-712.13.
  27. Bosman A, Kooijman H. Maak palliatieve fase bij dementie eerder bespreekbaar. V&V Maatschappij & Gezondheid 2020;20(1):18-20.
Over dit artikel
Auteur
Sascha Bolt
Over de auteur

Dr. Sascha Bolt is senior onderzoeker en onderzoeksmakelaar bij de Academische Werkplaats Ouderen van Tranzo, Tilburg University. Zij studeerde klinische psychologie (MSc) en neuropsychologie
(MSc) aan de Universiteit Utrecht. In september 2021 promoveerde zij aan Maastricht University, binnen de Academische Werkplaats Ouderenzorg Limburg. Het promotieteam bestond uit dr. Judith Meijers, dr. Jenny van der Steen, prof. dr. Sandra Zwakhalen en prof. dr. Jos Schols.

Het volledige proefschrift is te lezen via: https://www.awolimburg.nl 

Een factsheet van het proefschrift vindt u via: https://www.awolimburg.nl

Correspondentieadres: s.r.bolt@tilburguniversity.edu

Printdatum
10 december 2021
E-pubdatum
13 december 2021
ISSN print
0920-3273
ISSN online
2468-2225
DOI
https://doi.org/10.24078/vpg.2021.11.128312


Over dit artikel
Auteur
Sascha Bolt
Over de auteur

Dr. Sascha Bolt is senior onderzoeker en onderzoeksmakelaar bij de Academische Werkplaats Ouderen van Tranzo, Tilburg University. Zij studeerde klinische psychologie (MSc) en neuropsychologie
(MSc) aan de Universiteit Utrecht. In september 2021 promoveerde zij aan Maastricht University, binnen de Academische Werkplaats Ouderenzorg Limburg. Het promotieteam bestond uit dr. Judith Meijers, dr. Jenny van der Steen, prof. dr. Sandra Zwakhalen en prof. dr. Jos Schols.

Het volledige proefschrift is te lezen via: https://www.awolimburg.nl 

Een factsheet van het proefschrift vindt u via: https://www.awolimburg.nl

Correspondentieadres: s.r.bolt@tilburguniversity.edu

Printdatum
10 december 2021
E-pubdatum
13 december 2021
ISSN print
0920-3273
ISSN online
2468-2225
DOI
https://doi.org/10.24078/vpg.2021.11.128312