Verpleegkunde Nummer 2 , pp. 12-23
jun 2019, jaargang 34
Verpleegkunde Nr. 2 , pp. 12-23
jun 2019, jr. 34
Onderzoeksartikel

Verpleegkundig specialisten in Vlaamse ziekenhuizen: wat doen ze?

DOEL 
In kaart brengen van het takenpakket van verpleegkundig specialisten in Vlaamse algemene en universitaire ziekenhuizen en verschillen nagaan in het uitvoeren van taken in functie van het tewerkstellingspercentage, het type ziekenhuis waarin de verpleegkundig specialist tewerkgesteld is en het aantal jaren werkervaring als verpleegkundig specialist.

METHODE 
Cross-sectionele studie.

RESULTATEN 
Achtenvijftig verpleegkundig specialisten vulden een vragenlijst in. De verpleegkundig specialisten waren vooral werkzaam binnen het specialisatiedomein van de oncologie, pijn en wondzorg. De meerderheid had 1-5 jaar ervaring als verpleegkundig specialist binnen het specialisatiedomein. Hun takenpakket was gevarieerd en sloot aan bij de rollen zoals beschreven door Hamric. Het takenpakket verschilde naar gelang het type ziekenhuis, het tewerkstellingspercentage en het aantal jaren ervaring als verpleegkundig specialist.

DISCUSSIE 
De bevraagde verpleegkundig specialisten waren ‘jonge’ professionals, niet alleen in leeftijd, maar ook in aantal jaren ervaring als verpleegkundig specialist in het specialisme. Dit impliceert dat leidinggevenden een faciliterende rol moeten spelen om verpleegkundig specialisten tijd te geven om verder te groeien.

CONCLUSIE 
Dit artikel wil een bijdrage leveren om een gegronde discussie te kunnen voeren over functiedifferentiatie en taakherschikking in de zorg en geeft beleidsmakers, verpleegkundigen, artsen en andere zorgverleners zicht op de huidige functie-inhoud van de verpleegkundig specialist.

Literatuur

  1. Oddsdottir EJ, Sveinsdottir H. The content of the work of clinical nurse specialists described by use of daily activity diaries. J Clin Nurs 2011;20:1393-1404.
  2. Schober M, Gadwa Affara F. International Council of Nurses: advanced nursing practice. Oxford, UK: Blackwell Publishing, 2006.
  3. Hamric AB, Hanson CM, Tracy MF, O’Grady ET. Advanced Practice Nursing: An integrative Approach. 5th Edition. Missouri: Elsevier Saunders, 2014.
  4. Begley C, Murphy K, Higgins A, et al. Policy-makers’ views on impact of specialist and advanced practitioner roles in Ireland: the SCAPE study. J Nurs Manag 2014;22:410-22.
  5. Casey M, O’Connor L, Cashin A, et al. An overview of the outcomes and impact of specialist and advanced nursing and midwifery practice, on quality of care, cost and access to services: A narrative review. Nurse Educ Today 2017;56:35-40.
  6. Casey M, O’Connor L, Nicholson E, et al. The perceptions of key stakeholders of the roles of specialist and advanced nursing and midwifery practitioners. J Adv Nurs 2017;73:3007-16.
  7. Chavez KS, Dwyer AA, Ramelet AS. International practice settings, interventions and outcomes of nurse practitioners in geriatric care: A scoping review. Int J Nurs Stud 2018;78:61-75.
  8. Woo BF, Lee JX, Tam WW. The impact of the advanced practice nursing role on quality of care, clinical outcomes, patient satisfaction, and cost in the emergency and critical care settings: a systematic review. Hum Resour Health 2017;15:63.
  9. Berckmans G, Alvarez Irusta L, Bouzegta N, et al. Functiedifferentiatie in de verpleegkundige zorg: mogelijkheden en beperkingen. Health Services Research (HSR). Brussel: Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE), 2008.
  10. Nationale Raad voor Ziekenhuisvoorzieningen. Advies m.b.t. de problematiek van verpleegkundigen in zorginstellingen. Afdeling Programmatie en Erkenning, 2009.
  11. Zorgnet Vlaanderen vzw. Functiedifferentiatie en functieclassificatie in de verpleegkundige beroepsuitoefening. Voorstellen tot actualisatie van de zorgorganisatie, 2011.
  12. Goossens L, Van Hecke A, Decock S, et al. Nieuw in het Belgisch verpleegkundig landschap: de Belgische Vereniging Verpleegkundig Specialisten (BVVS). Verpleegkunde 2017;32(4):10-11.
  13. Lambregts J, Projectgroep V&V 2020, Grotendorst A. V&V 2020 deel 4. Beroepsprofiel verpleegkundig specialist. Utrecht, 2012.
  14. Laurant M, Van De Camp K, Boerboom L, et al. Een studie naar functieprofielen, taken en verantwoordelijkheden van physician assistants en verpleegkundig specialisten. Nijmegen: Scientific Institute for Quality of Healthcare (IQ healthcare), RadboudUMC, 2014.
  15. Van Hecke A, Beeckman K, Opdebeeck S, et al. Advanced practice nursing: verpleegkundig specialisten in Vlaamse universitaire ziekenhuizen. Tijdschrift voor Geneeskunde 2015;71:1533-42.
  16. Benner P. From novice to expert: excellence and power in clinical nursing practice. Menlo Park, CA: Addison-Wesley, 1984.
  17. Leary A, Crouch H, Lezard A, et al. Dimensions of clinical nurse specialist work in the UK. Nursing Standard 2008;23:40-4.
  18. Kilpatrick K, DiCenso A, Bryant-Lukosius D, et al. Practice patterns and perceived impact of clinical nurse specialist roles in Canada: Results of a national survey. Int J Nurs Stud 2013;50:1524-36.
  19. Ream E, Wilson-Barnett J, Faithfull S, et al. Working patterns and perceived contribution of prostate cancer clinical nurse specialists: a mixed method investigation. Int J Nurs Stud 2009;46:1345-54.
  20. Wickman S. The clinical nurse specialist in an Irish hospital. Clin Nurse Spec 2011;25:57-62.
  21. Elliott N, Begley C, Sheaf G, et al. Barriers and enablers to advanced practitioners’ ability to enact their leadership role: a scoping review. Int J Nurs Stud 2016;60:24-45.
  22. Anderson C. Exploring the role of advanced nurse practitioners in leadership. Nursing Standard
    2018;33:29-33.
  23. Lamb A, Martin-Misener R, Bryant-Lukosius D, et al. Describing the leadership capabilities of advanced practice nurses using a qualitative descriptive study. Nursing Open 2018;5:400-13.
  24. Elliott N. Building leadership capacity in advanced nurse practitioners – the role of organisational management. J Nurs Manage 2017;25:77-81.
  25. Grypdonck M, Schuurmans MJ, Gamel C. Thuis in twee werelden: de bijdrage van wetenschappelijk opgeleide ANP’ers aan de verpleegkundige praktijk. Psychiatrie en verpleging 2005;2:65-83.
  26. Donald F, Bryant-Lukosius D, Martin-Misener R, et al. Clinical Nurse Specialists and Nurse Practitioners: title confusion and lack of role clarity. Nurs Leadersh 2010;23:189-210.
  27. Jones ML. Role development and effective practice in specialist and advanced practice roles in acute hospital settings: systematic review and meta-synthesis. J Adv Nurs 2005;49:191-209.
  28. Kilpatrick K, Tchouaket E, Carter N, et al. Structural and process factors that influence clinical nurse specialist role implementation. Clin Nurse Spec 2016;30:89-100.
Onderzoeksartikel

Verpleegkundig specialisten in Vlaamse ziekenhuizen: wat doen ze?

DOEL 
In kaart brengen van het takenpakket van verpleegkundig specialisten in Vlaamse algemene en universitaire ziekenhuizen en verschillen nagaan in het uitvoeren van taken in functie van het tewerkstellingspercentage, het type ziekenhuis waarin de verpleegkundig specialist tewerkgesteld is en het aantal jaren werkervaring als verpleegkundig specialist.

METHODE 
Cross-sectionele studie.

RESULTATEN 
Achtenvijftig verpleegkundig specialisten vulden een vragenlijst in. De verpleegkundig specialisten waren vooral werkzaam binnen het specialisatiedomein van de oncologie, pijn en wondzorg. De meerderheid had 1-5 jaar ervaring als verpleegkundig specialist binnen het specialisatiedomein. Hun takenpakket was gevarieerd en sloot aan bij de rollen zoals beschreven door Hamric. Het takenpakket verschilde naar gelang het type ziekenhuis, het tewerkstellingspercentage en het aantal jaren ervaring als verpleegkundig specialist.

DISCUSSIE 
De bevraagde verpleegkundig specialisten waren ‘jonge’ professionals, niet alleen in leeftijd, maar ook in aantal jaren ervaring als verpleegkundig specialist in het specialisme. Dit impliceert dat leidinggevenden een faciliterende rol moeten spelen om verpleegkundig specialisten tijd te geven om verder te groeien.

CONCLUSIE 
Dit artikel wil een bijdrage leveren om een gegronde discussie te kunnen voeren over functiedifferentiatie en taakherschikking in de zorg en geeft beleidsmakers, verpleegkundigen, artsen en andere zorgverleners zicht op de huidige functie-inhoud van de verpleegkundig specialist.

Literatuur

  1. Oddsdottir EJ, Sveinsdottir H. The content of the work of clinical nurse specialists described by use of daily activity diaries. J Clin Nurs 2011;20:1393-1404.
  2. Schober M, Gadwa Affara F. International Council of Nurses: advanced nursing practice. Oxford, UK: Blackwell Publishing, 2006.
  3. Hamric AB, Hanson CM, Tracy MF, O’Grady ET. Advanced Practice Nursing: An integrative Approach. 5th Edition. Missouri: Elsevier Saunders, 2014.
  4. Begley C, Murphy K, Higgins A, et al. Policy-makers’ views on impact of specialist and advanced practitioner roles in Ireland: the SCAPE study. J Nurs Manag 2014;22:410-22.
  5. Casey M, O’Connor L, Cashin A, et al. An overview of the outcomes and impact of specialist and advanced nursing and midwifery practice, on quality of care, cost and access to services: A narrative review. Nurse Educ Today 2017;56:35-40.
  6. Casey M, O’Connor L, Nicholson E, et al. The perceptions of key stakeholders of the roles of specialist and advanced nursing and midwifery practitioners. J Adv Nurs 2017;73:3007-16.
  7. Chavez KS, Dwyer AA, Ramelet AS. International practice settings, interventions and outcomes of nurse practitioners in geriatric care: A scoping review. Int J Nurs Stud 2018;78:61-75.
  8. Woo BF, Lee JX, Tam WW. The impact of the advanced practice nursing role on quality of care, clinical outcomes, patient satisfaction, and cost in the emergency and critical care settings: a systematic review. Hum Resour Health 2017;15:63.
  9. Berckmans G, Alvarez Irusta L, Bouzegta N, et al. Functiedifferentiatie in de verpleegkundige zorg: mogelijkheden en beperkingen. Health Services Research (HSR). Brussel: Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE), 2008.
  10. Nationale Raad voor Ziekenhuisvoorzieningen. Advies m.b.t. de problematiek van verpleegkundigen in zorginstellingen. Afdeling Programmatie en Erkenning, 2009.
  11. Zorgnet Vlaanderen vzw. Functiedifferentiatie en functieclassificatie in de verpleegkundige beroepsuitoefening. Voorstellen tot actualisatie van de zorgorganisatie, 2011.
  12. Goossens L, Van Hecke A, Decock S, et al. Nieuw in het Belgisch verpleegkundig landschap: de Belgische Vereniging Verpleegkundig Specialisten (BVVS). Verpleegkunde 2017;32(4):10-11.
  13. Lambregts J, Projectgroep V&V 2020, Grotendorst A. V&V 2020 deel 4. Beroepsprofiel verpleegkundig specialist. Utrecht, 2012.
  14. Laurant M, Van De Camp K, Boerboom L, et al. Een studie naar functieprofielen, taken en verantwoordelijkheden van physician assistants en verpleegkundig specialisten. Nijmegen: Scientific Institute for Quality of Healthcare (IQ healthcare), RadboudUMC, 2014.
  15. Van Hecke A, Beeckman K, Opdebeeck S, et al. Advanced practice nursing: verpleegkundig specialisten in Vlaamse universitaire ziekenhuizen. Tijdschrift voor Geneeskunde 2015;71:1533-42.
  16. Benner P. From novice to expert: excellence and power in clinical nursing practice. Menlo Park, CA: Addison-Wesley, 1984.
  17. Leary A, Crouch H, Lezard A, et al. Dimensions of clinical nurse specialist work in the UK. Nursing Standard 2008;23:40-4.
  18. Kilpatrick K, DiCenso A, Bryant-Lukosius D, et al. Practice patterns and perceived impact of clinical nurse specialist roles in Canada: Results of a national survey. Int J Nurs Stud 2013;50:1524-36.
  19. Ream E, Wilson-Barnett J, Faithfull S, et al. Working patterns and perceived contribution of prostate cancer clinical nurse specialists: a mixed method investigation. Int J Nurs Stud 2009;46:1345-54.
  20. Wickman S. The clinical nurse specialist in an Irish hospital. Clin Nurse Spec 2011;25:57-62.
  21. Elliott N, Begley C, Sheaf G, et al. Barriers and enablers to advanced practitioners’ ability to enact their leadership role: a scoping review. Int J Nurs Stud 2016;60:24-45.
  22. Anderson C. Exploring the role of advanced nurse practitioners in leadership. Nursing Standard
    2018;33:29-33.
  23. Lamb A, Martin-Misener R, Bryant-Lukosius D, et al. Describing the leadership capabilities of advanced practice nurses using a qualitative descriptive study. Nursing Open 2018;5:400-13.
  24. Elliott N. Building leadership capacity in advanced nurse practitioners – the role of organisational management. J Nurs Manage 2017;25:77-81.
  25. Grypdonck M, Schuurmans MJ, Gamel C. Thuis in twee werelden: de bijdrage van wetenschappelijk opgeleide ANP’ers aan de verpleegkundige praktijk. Psychiatrie en verpleging 2005;2:65-83.
  26. Donald F, Bryant-Lukosius D, Martin-Misener R, et al. Clinical Nurse Specialists and Nurse Practitioners: title confusion and lack of role clarity. Nurs Leadersh 2010;23:189-210.
  27. Jones ML. Role development and effective practice in specialist and advanced practice roles in acute hospital settings: systematic review and meta-synthesis. J Adv Nurs 2005;49:191-209.
  28. Kilpatrick K, Tchouaket E, Carter N, et al. Structural and process factors that influence clinical nurse specialist role implementation. Clin Nurse Spec 2016;30:89-100.
Over dit artikel
Auteurs
Ann Van Hecke, Dimitri Beeckman, Sofie Verhaeghe, Elsie Decoene
Over de auteurs

Prof. dr. Ann Van Hecke, hoofddocent bij het Universitair Centrum voor Verpleegkunde en Vroedkunde, Universiteit Gent, Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen, Vakgroep Volksgezondheid en Eerstelijnszorg, Gent
Prof. dr. Dimitri Beeckman, docent bij het Universitair Centrum voor Verpleegkunde en Vroedkunde, Universiteit Gent, Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen, Vakgroep Volksgezondheid en Eerstelijnszorg, Gent
Prof. dr. Sofie Verhaeghe, hoofddocent bij het Universitair Centrum voor Verpleegkunde en Vroedkunde, Universiteit Gent, Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen, Vakgroep Volksgezondheid en Eerstelijnszorg, Gent
Elsie Decoene, verpleegkundig specialist in het Oncologisch Centrum, Universitair Ziekenhuis Gent, en is ondervoorzitter van de Belgische Vereniging Verpleegkundig Specialisten (BVVS).

Correspondentieadres: ann.vanhecke@ugent.be

Printdatum
28 juni 2019
E-pubdatum
1 juli 2019
ISSN print
0920-3273
ISSN online
2468-2225


Over dit artikel
Auteurs
Ann Van Hecke, Dimitri Beeckman, Sofie Verhaeghe, Elsie Decoene
Over de auteurs

Prof. dr. Ann Van Hecke, hoofddocent bij het Universitair Centrum voor Verpleegkunde en Vroedkunde, Universiteit Gent, Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen, Vakgroep Volksgezondheid en Eerstelijnszorg, Gent
Prof. dr. Dimitri Beeckman, docent bij het Universitair Centrum voor Verpleegkunde en Vroedkunde, Universiteit Gent, Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen, Vakgroep Volksgezondheid en Eerstelijnszorg, Gent
Prof. dr. Sofie Verhaeghe, hoofddocent bij het Universitair Centrum voor Verpleegkunde en Vroedkunde, Universiteit Gent, Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen, Vakgroep Volksgezondheid en Eerstelijnszorg, Gent
Elsie Decoene, verpleegkundig specialist in het Oncologisch Centrum, Universitair Ziekenhuis Gent, en is ondervoorzitter van de Belgische Vereniging Verpleegkundig Specialisten (BVVS).

Correspondentieadres: ann.vanhecke@ugent.be

Printdatum
28 juni 2019
E-pubdatum
1 juli 2019
ISSN print
0920-3273
ISSN online
2468-2225