Verpleegkunde Nummer 1 , pp. 14-21
mrt 2018, jaargang 33
Verpleegkunde Nr. 1 , pp. 14-21
mrt 2018, jr. 33
Onderzoeksartikel

Vertrouwen in de relatie tussen zorgverleners en patiënten met een chronische ziekte

Een exploratieve kwalitatieve studie

DOEL
Exploreren van het concept vertrouwen zoals het zich manifesteert in de relatie tussen patiënten met chronische aandoeningen en hun zorgverleners.

METHODE
Veertien semigestructureerde interviews met patiënten die bevraagd werden over hun relatie met hun zorgverleners. Een grounded-theory-benadering werd gebruikt. Datacollectie en data-analyse gebeurden iteratief. Er vond onderzoekerstriangulatie plaats.

RESULTAAT
Het uit de data gereconstrueerde concept ’vertrouwen’ is de uitkomst van de interactie tussen de patiënt en de zorgverlener. Vertrouwen kan verschillende dimensies aannemen: 1. vertrouwen in de professional, 2. vertrouwen in de relatie, 3. vertrouwen in de onvoorwaardelijkheid van de relatie en 4. wantrouwen. Vertrouwen is de uitkomst van een proces waarbij er facilitatoren en barrières zijn voor het opbouwen of afbreken van vertrouwen in de zorgrelatie.

DISCUSSIE
Een breed palet van factoren die het ontstaan en evolueren van vertrouwen bij patiënten met een chronische aandoening beïnvloeden werd verkregen. Vervolgonderzoek met een grotere steekproef in diverse settings is wenselijk om de ervaringen van patiënten en de bestaande concepten verder uit te diepen.

CONCLUSIE
Het belang van vertrouwen in de zorgrelatie bij patiënten met een chronische aandoening wordt in deze studie beklemtoond. Interpersoonlijke competenties blijken belangrijk. De resultaten kunnen zorgverleners helpen te reflecteren over hun gedrag ten aanzien van patiënten met een chronische aandoening.

Literatuur

  1. Brundisini F, Giacomini M, DeJean D, et al. Chronic disease patients’ experiences with accessing health care in rural and remote areas: a systematic review and qualitative meta-synthesis. Ont Health Technol Assess Ser 2013;13:1-33.
  2. Giacomini M, DeJean D, Simeonov D, et al. Experiences of living and dying with COPD: a systematic review and synthesis of the qualitative empirical literature. Ont Health Technol Assess Ser 2012;12:1-47.
  3. Jeon Y-H, Kraus SG, Jowsey T, et al. The experience of living with chronic heart failure: a narrative review of qualitative studies. BMC Health Serv Res 2010;10:77.
  4. Dang BN, Westbrook RA, Njue SM, et al. Building trust and rapport early in the new doctor-patient realtionship: a longitudinal qualitative study. BMC Med Educ 2017;17:32.
  5. Epstein RM, Street RL. Patient-centered communication in cancer care: promoting healing and reducing suffering. NIH Publication 07-6225. Bethesda, MD, 2007. Te raadplegen op: https://healthcaredelivery. cancer.gov/pcc/pcc_monograph.pdf
  6. Dinc L, Gastmans C. Trust in nurse-patient relationships: a literature review. Nurs Ethics 2013;20:501-16.
  7. Van Hecke A, Verhaeghe S, Grypdonck M, et al. Processes underlying adherence to leg ulcer treatment: a qualitative field study. Int J Nurs Stud 2011;48:145-55.
  8. Carr GS. Negotiating trust: a grounded theory study of interpersonal relationships between persons living with HIV/AIDS and their primary health care providers. J Assoc Nurses AIDS Care 2001;12:35-43.
  9. Hupcey JE, Penrod J, Morse JM. Establishing and maintaining trust during acute care hospitalizations. Sch Inq Nurs Pract 2000;14:227-42.
  10. Trojan L, Yonge O. Developing trusting, caring relationships: home care nurses and elderly clients. J Adv Nurs 1993;18:1903-10.
  11. Goold SD, Klipp G. Managed care members talk about trust. Soc Sci Med 2002;54:879-88.
  12. Mechanic D, Meyer S. Concepts of trust among patients with serious illness. Soc Sci Med 2000;51:657-68.
  13. Semmes CE. Developing trust: Patient-practitioner encounters in natural health care. J Contemp Ethnogr 1991;19:450-70.
  14. Skirbekk H, Middelthon A-L, Hjortdahl P, et al. Mandates of trust in the doctor–patient relationship. Qual Health Res 2011;21:1182-90.
  15. Thom DH, Campbell B. Patient-physician trust: an exploratory study. J Fam Pract 1997;44:169-76.
  16. Dean M, Street RL. A three-stage model of patientcentered communication for addressing cancer patients’ emotional distress. Patient Educ Couns 2014;94:143-8.
  17. Kerse N, Buetow S, Mainous AG, et al. Physician-patient relationship and medication compliance: a primary care investigation. Ann Fam Med 2004;2:455-61.
  18. Lee Y-Y, Lin JL. The effects of trust in physician on selfefficacy, adherence and diabetes outcomes. Soc Sci Med 2009;68:1060-8.
  19. Molassiotis A, Morris K, Trueman I. The importance of the patient–clinician relationship in adherence to antiretroviral medication. Int J Nurs Pract 2007;13:370-6.
  20. Schneider J, Kaplan SH, Greenfield S, et al. Better physician‐patient relationships are associated with higher reported adherence to antiretroviral therapy in patients with HIV infection. J Gen Intern Med 2004;19:1096-103.
  21. Trachtenberg F, Dugan E, Hall MA. How patients’ trust relates to their involvement in medical care. J Fam Pract 2005;54:344-52.
  22. Glaser BG, Strauss AL. The discovery of grounded theory: Strategies for qualitative research, Chicago: Aldine Transaction Publishers; 1967.
  23. Polit DF, Beck CT. Nursing research: principles and methods, Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2004.
  24. Morse JM. Exploring the theoretical basis of nursing using advanced techniques of concept analysis. ANS Adv Nurs Sci 1995;17:31-46.
  25. Morse JM, Field P-A. Nursing research: the application of qualitative approaches, London: Nelson Thornes; 1995.
  26. Van Heijst A. Iemand zien staan. Zorgethiek over erkenning. Kampen: Klement; 2008.
  27. Morse JM. Negotiating commitment and involvement in the nurse−patient relationship. Journal of advanced nursing 1991;16:455-68.
  28. Hams SP. Concept analysis of trust: a coronary care perspective. Intensive Crit Care Nurs 1997;13:351-6.
  29. Reid RJ, McKendry R, Haggerty J. Defusing the Confusion: Concepts and Measures of Continuity of Health Care: Final Report. Ottawa, Canada: Canadian Health Services Research Foundation; 2002.
  30. Grypdonck M. Het leven boven de ziekte uittillen. De opdracht van de Verpleegkunde en de Verplegingswetenschap voor chronisch zieken. Oratie: Leiden; 1999.
  31. Thorne SE, Robinson CA. Reciprocal trust in health care relationships. J Adv Nurs 1988;13:782-9.
  32. Dierckx de Casterlé, B. Realising skilled companionship in nursing: a utopian idea or difficult challenge? J Clin Nurs 2015;24:3327-35.
  33. Courtenay M, Carey N, Stenner K, et al. Patients’ views of nurse prescribing: effects on care, concordance and medicine taking. Br J Dermatol 2011;164:396-401.
  34.  Stenner KL, Courtenay M, Carey N. Consultations between nurse prescribers and patients with diabetes in primary care: A qualitative study of patient views. Int J Nurs Stud 2011;48:37-46.
Onderzoeksartikel

Vertrouwen in de relatie tussen zorgverleners en patiënten met een chronische ziekte

Een exploratieve kwalitatieve studie

DOEL
Exploreren van het concept vertrouwen zoals het zich manifesteert in de relatie tussen patiënten met chronische aandoeningen en hun zorgverleners.

METHODE
Veertien semigestructureerde interviews met patiënten die bevraagd werden over hun relatie met hun zorgverleners. Een grounded-theory-benadering werd gebruikt. Datacollectie en data-analyse gebeurden iteratief. Er vond onderzoekerstriangulatie plaats.

RESULTAAT
Het uit de data gereconstrueerde concept ’vertrouwen’ is de uitkomst van de interactie tussen de patiënt en de zorgverlener. Vertrouwen kan verschillende dimensies aannemen: 1. vertrouwen in de professional, 2. vertrouwen in de relatie, 3. vertrouwen in de onvoorwaardelijkheid van de relatie en 4. wantrouwen. Vertrouwen is de uitkomst van een proces waarbij er facilitatoren en barrières zijn voor het opbouwen of afbreken van vertrouwen in de zorgrelatie.

DISCUSSIE
Een breed palet van factoren die het ontstaan en evolueren van vertrouwen bij patiënten met een chronische aandoening beïnvloeden werd verkregen. Vervolgonderzoek met een grotere steekproef in diverse settings is wenselijk om de ervaringen van patiënten en de bestaande concepten verder uit te diepen.

CONCLUSIE
Het belang van vertrouwen in de zorgrelatie bij patiënten met een chronische aandoening wordt in deze studie beklemtoond. Interpersoonlijke competenties blijken belangrijk. De resultaten kunnen zorgverleners helpen te reflecteren over hun gedrag ten aanzien van patiënten met een chronische aandoening.

Literatuur

  1. Brundisini F, Giacomini M, DeJean D, et al. Chronic disease patients’ experiences with accessing health care in rural and remote areas: a systematic review and qualitative meta-synthesis. Ont Health Technol Assess Ser 2013;13:1-33.
  2. Giacomini M, DeJean D, Simeonov D, et al. Experiences of living and dying with COPD: a systematic review and synthesis of the qualitative empirical literature. Ont Health Technol Assess Ser 2012;12:1-47.
  3. Jeon Y-H, Kraus SG, Jowsey T, et al. The experience of living with chronic heart failure: a narrative review of qualitative studies. BMC Health Serv Res 2010;10:77.
  4. Dang BN, Westbrook RA, Njue SM, et al. Building trust and rapport early in the new doctor-patient realtionship: a longitudinal qualitative study. BMC Med Educ 2017;17:32.
  5. Epstein RM, Street RL. Patient-centered communication in cancer care: promoting healing and reducing suffering. NIH Publication 07-6225. Bethesda, MD, 2007. Te raadplegen op: https://healthcaredelivery. cancer.gov/pcc/pcc_monograph.pdf
  6. Dinc L, Gastmans C. Trust in nurse-patient relationships: a literature review. Nurs Ethics 2013;20:501-16.
  7. Van Hecke A, Verhaeghe S, Grypdonck M, et al. Processes underlying adherence to leg ulcer treatment: a qualitative field study. Int J Nurs Stud 2011;48:145-55.
  8. Carr GS. Negotiating trust: a grounded theory study of interpersonal relationships between persons living with HIV/AIDS and their primary health care providers. J Assoc Nurses AIDS Care 2001;12:35-43.
  9. Hupcey JE, Penrod J, Morse JM. Establishing and maintaining trust during acute care hospitalizations. Sch Inq Nurs Pract 2000;14:227-42.
  10. Trojan L, Yonge O. Developing trusting, caring relationships: home care nurses and elderly clients. J Adv Nurs 1993;18:1903-10.
  11. Goold SD, Klipp G. Managed care members talk about trust. Soc Sci Med 2002;54:879-88.
  12. Mechanic D, Meyer S. Concepts of trust among patients with serious illness. Soc Sci Med 2000;51:657-68.
  13. Semmes CE. Developing trust: Patient-practitioner encounters in natural health care. J Contemp Ethnogr 1991;19:450-70.
  14. Skirbekk H, Middelthon A-L, Hjortdahl P, et al. Mandates of trust in the doctor–patient relationship. Qual Health Res 2011;21:1182-90.
  15. Thom DH, Campbell B. Patient-physician trust: an exploratory study. J Fam Pract 1997;44:169-76.
  16. Dean M, Street RL. A three-stage model of patientcentered communication for addressing cancer patients’ emotional distress. Patient Educ Couns 2014;94:143-8.
  17. Kerse N, Buetow S, Mainous AG, et al. Physician-patient relationship and medication compliance: a primary care investigation. Ann Fam Med 2004;2:455-61.
  18. Lee Y-Y, Lin JL. The effects of trust in physician on selfefficacy, adherence and diabetes outcomes. Soc Sci Med 2009;68:1060-8.
  19. Molassiotis A, Morris K, Trueman I. The importance of the patient–clinician relationship in adherence to antiretroviral medication. Int J Nurs Pract 2007;13:370-6.
  20. Schneider J, Kaplan SH, Greenfield S, et al. Better physician‐patient relationships are associated with higher reported adherence to antiretroviral therapy in patients with HIV infection. J Gen Intern Med 2004;19:1096-103.
  21. Trachtenberg F, Dugan E, Hall MA. How patients’ trust relates to their involvement in medical care. J Fam Pract 2005;54:344-52.
  22. Glaser BG, Strauss AL. The discovery of grounded theory: Strategies for qualitative research, Chicago: Aldine Transaction Publishers; 1967.
  23. Polit DF, Beck CT. Nursing research: principles and methods, Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2004.
  24. Morse JM. Exploring the theoretical basis of nursing using advanced techniques of concept analysis. ANS Adv Nurs Sci 1995;17:31-46.
  25. Morse JM, Field P-A. Nursing research: the application of qualitative approaches, London: Nelson Thornes; 1995.
  26. Van Heijst A. Iemand zien staan. Zorgethiek over erkenning. Kampen: Klement; 2008.
  27. Morse JM. Negotiating commitment and involvement in the nurse−patient relationship. Journal of advanced nursing 1991;16:455-68.
  28. Hams SP. Concept analysis of trust: a coronary care perspective. Intensive Crit Care Nurs 1997;13:351-6.
  29. Reid RJ, McKendry R, Haggerty J. Defusing the Confusion: Concepts and Measures of Continuity of Health Care: Final Report. Ottawa, Canada: Canadian Health Services Research Foundation; 2002.
  30. Grypdonck M. Het leven boven de ziekte uittillen. De opdracht van de Verpleegkunde en de Verplegingswetenschap voor chronisch zieken. Oratie: Leiden; 1999.
  31. Thorne SE, Robinson CA. Reciprocal trust in health care relationships. J Adv Nurs 1988;13:782-9.
  32. Dierckx de Casterlé, B. Realising skilled companionship in nursing: a utopian idea or difficult challenge? J Clin Nurs 2015;24:3327-35.
  33. Courtenay M, Carey N, Stenner K, et al. Patients’ views of nurse prescribing: effects on care, concordance and medicine taking. Br J Dermatol 2011;164:396-401.
  34.  Stenner KL, Courtenay M, Carey N. Consultations between nurse prescribers and patients with diabetes in primary care: A qualitative study of patient views. Int J Nurs Stud 2011;48:37-46.
Over dit artikel
Auteurs
Ann Van Hecke, Veerle Duprez, Aurélie Dubois, Maria Grypdonck
Over de auteurs

Prof. dr. Ann Van Hecke werkt bij het Universitair Centrum voor Verpleegkunde en Vroedkunde, Universiteit Gent, Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen, Vakgroep Maatschappelijke Gezondheidkunde, Gent;
Veerle Duprez is assistent aan het Universitair Centrum Verpleegkunde en Vroedkunde van de Universiteit Gent, waar zij doctoraatsonderzoek doet naar het ontwikkelen van verpleegkundige competenties voor zelfmanagementondersteuning in de chronische zorg;
Aurélie Dubois heeft de Master in de verpleegkunde en de vroedkunde afgerond aan de Universiteit Gent. Zij werkt als hoofdverpleegkundige bij het Universitair Kinderziekenhuis Koningin Fabiola, Brussel;
Prof. dr. Mieke H.F. Grypdonck was tot 2009 hoogleraar Verplegingswetenschap aan de Universiteit Utrecht en buitengewoon hoogleraar aan de Universiteit Gent. Zij is verbonden aan de Universiteit Gent, Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen, Universitair Centrum voor Verpleegkunde en Vroedkunde.

Correspondentieadres: ann.vanhecke@ugent.be

Printdatum
26 maart 2018
E-pubdatum
29 maart 2018
ISSN print
0920-3273
ISSN online
2468-2225


Over dit artikel
Auteurs
Ann Van Hecke, Veerle Duprez, Aurélie Dubois, Maria Grypdonck
Over de auteurs

Prof. dr. Ann Van Hecke werkt bij het Universitair Centrum voor Verpleegkunde en Vroedkunde, Universiteit Gent, Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen, Vakgroep Maatschappelijke Gezondheidkunde, Gent;
Veerle Duprez is assistent aan het Universitair Centrum Verpleegkunde en Vroedkunde van de Universiteit Gent, waar zij doctoraatsonderzoek doet naar het ontwikkelen van verpleegkundige competenties voor zelfmanagementondersteuning in de chronische zorg;
Aurélie Dubois heeft de Master in de verpleegkunde en de vroedkunde afgerond aan de Universiteit Gent. Zij werkt als hoofdverpleegkundige bij het Universitair Kinderziekenhuis Koningin Fabiola, Brussel;
Prof. dr. Mieke H.F. Grypdonck was tot 2009 hoogleraar Verplegingswetenschap aan de Universiteit Utrecht en buitengewoon hoogleraar aan de Universiteit Gent. Zij is verbonden aan de Universiteit Gent, Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen, Universitair Centrum voor Verpleegkunde en Vroedkunde.

Correspondentieadres: ann.vanhecke@ugent.be

Printdatum
26 maart 2018
E-pubdatum
29 maart 2018
ISSN print
0920-3273
ISSN online
2468-2225