Verpleegkunde Nummer 1 , pp. 22-29
mrt 2018, jaargang 33
Verpleegkunde Nr. 1 , pp. 22-29
mrt 2018, jr. 33
Onderzoeksartikel

Eerstelijnsverpleegkundigen in Belgisch Limburg: ‘buiten-gewone’ zorg voor mensen met een fysieke en verstandelijke beperking

DOEL:
Europese data tonen aan dat in België 16% van de mensen met een beperking gebruikmaakt van diensten in de eerstelijnsgezondheidszorg. Het doel van dit onderzoek is inzicht verwerven in de zorgbehoeften van mensen met een beperking gebaseerd op de ervaringen van eerstelijnsverpleegkundigen.

METHODE:
Van september tot december 2015 werd een digitale vragenlijst verstuurd naar 1.547 eerstelijnsverpleegkundigen werkzaam binnen de eerste lijn in Belgisch Limburg. Open vragen over psychische en gedragsproblemen, het medicatiebeleid, slikproblemen, de monitoring van de voedingstoestand en mogelijke andere zorgbehoeften van mensen met een beperking werden met kwalitatieve technieken geanalyseerd.

RESULTATEN:
588 eerstelijnsverpleegkundigen (antwoordratio: 38%) beschreven naast hun routinetaken de impact die het gedrag van mensen met een beperking en mantelzorgers had op hun werk, in het bijzonder aangaande het medicatiebeleid, slikproblemen, en de monitoring van de voedingstoestand. In de samenwerking tussen eerstelijnsverpleegkundigen en mensen met een beperking vormen de beperkte vaardigheden van mensen met een beperking om te communiceren met eerstelijnsverpleegkundigen en de moeilijkheid om hen te begrijpen een barrière. Wat betreft mantelzorgers rapporteren eerstelijnsverpleegkundigen als moeilijkheid de tegenwerkende manier van gedragen, namelijk door het negeren van adviezen van eerstelijnsverpleegkundigen en andere zorgverleners. Daarnaast melden eerstelijnsverpleegkundigen andere zorgverleners te raadplegen en in te schakelen met het belang van mensen met een beperking voor ogen. De taken die eerstelijnsverpleegkundigen vervullen, hebben betrekking op alle facetten van het leven van mensen met een beperking, en niet alleen op verpleegkundige handelingen in strikte zin.

CONCLUSIE:
Naast verpleegkundige taken, staan eerstelijnsverpleegkundigen mensen met een beperking bij in verscheidene taken van het dagelijks leven. De onderzoekers zijn van mening dat deze ‘buiten-gewone’ zorg de kans verhoogt dat mensen met een beperking langer thuis kunnen blijven wonen. Daarenboven geven de eerstelijnsverpleegkundigen aan een cruciale rol te hebben bij het inschakelen van andere zorgverleners of diensten om tegemoet te kunnen komen aan de zorgbehoeften van mensen met een beperking. Om inzicht te verwerven in de zorgbehoeften van mensen met een beperking en in de uitdagingen waarvoor eerstelijnsverpleegkundigen komen te staan in hun zorg voor deze doelgroep, is uitgebreider onderzoek nodig. De bevindingen uit dit onderzoek kunnen gebruikt worden om de opleiding en bijscholing van (toekomstige) eerstelijnsverpleegkundigen af te stemmen op de (onbeantwoorde) zorgbehoeften van mensen met een beperking.

Literatuur

  1. Doostan D, Wilkes M. Evidence-based case review: Treating the developmentally disabled. West J Med 1999;171:92-6.
  2. Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap. Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap [Flemish Agency for People with a Disability]. Te raadplegen op: www.vaph.be/vlafo/view/nl/204713-en.html (bekeken op 16 maart 2018).
  3. Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap. Zorgregierapport. [Care management report] Gegevens 31 december 2014 - Tweede jaarhelft 2014.
  4. Directorate-General People with a disability. Jaarverslag 2014 In goede handen [Annual Report 2014. In good hands].
  5. Intrakoop, Verstegen accountants en adviseurs, MarlyseResearch. Jaarverslagenrapport 2014 Sectorrapport gehandicaptenzorg. [Annual report analysis 2014. Sector report care for people with a disability.].
  6. Zorginstituut Nederland. Tabellen toegankelijkheid. Wet langdurige zorg [Tables accessibilty. Act long-term care]. 2015;33.
  7. Van den Berg M, de Boer D, Gijsen R, Heijink R, Limburg L, Zwakhals S. Zorgbalans 2014. De prestaties van de Nederlandse gezondheidszorg. [Balance of care. Health care performancy in the Netherlands ]. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu;2014.
  8. Europe. European comparative data on Health of People with disabilities Task 6: Comparative data and indicators ANED 2014.
  9. Townsley R, Ward L, Abbott D, Williams V. The implementation of policies supporting independent living for disabled people in europe: Synthesis Report. Acad Netw Eur Disabil Expert 2010;52.
  10. Lennox N, Kerr MP. Primary health care and people with an intellectual disability: the evidence base. J Intellect Disabil Res 1997;41:365-72.
  11. Baxter H, Lowe K, Houston H, et al. Previously unidentified morbidity in patients with intellectual disability. Br J Gen Pract 2006;56:93-8.
  12. Wilkinson J, Dreyfus D, Cerreto M, Bokhour B. “Sometimes I feel overwhelmed”: Educational Needs of Family Physicians Caring for People with Intellectual Disability. Intellect Dev Disabil 2012;50:243-50.
  13. Lennox N, Van Driel ML, van Dooren K. Supporting primary healthcare professionals to care for people with intellectual disability: a research agenda. J Appl Res Intellect Disabil 2015;28:33-42.
  14. Hemm C, Dagnan D, Meyer TD. Identifying training needs for mainstream healthcare professionals, to prepare them for working with individuals with intellectual disabilities: a systematic review. J Appl Res Intellect Disabil 2015;28:98-110.
  15. Cardol M, Dusseljee J, Rijken M, Schrojenstein Lantmande Valk H. Huisartsenzorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Huisarts Wet 2011;54:354-8.
  16. Morrison EH, George V, Mosqueda L. Primary care for adults with physical disabilities: Perceptions from consumer and provider focus groups. Fam Med 2008;40:645-51.
  17. Claes N, Storms H, Moermans V. Care, communication and educational needs of primary care nurses to treat disabled patients. J Nurs Educ Pract 2016;6:109-15.
  18. Hahn JE. Addressing the need for education: curriculum development for nurses about intellectual and developmental disabilities. Nurs Clin North Am 2003;38:185-204.
  19. Jenkins R. The role of nurses in meeting the health care needs of older people with intellectual disabilities: A review of the published literature. J Intellect Disabil 2012;16:85-95.
  20. Mastebroek M, Naaldenberg J, van den Driessen Mareeuw FA, et al. Experiences of patients with intellectual disabilities and carers in GP health information exchanges: a qualitative study. Fam Pract 2016;33:543-50.
  21. McColl MA, Forster D, Shortt SE, et al. Physician experiences providing primary care to people with disabilities. Healthc policy 2008;4:e129-47.
  22. Phillips A, Morrison J, Davis R. General practitioners’ educational needs in intellectual disability health. J Intellect Disabil Res 2004;48:142-9.
  23. Emerson E, Kiernan C, Alborz A, et al. The prevalence of challenging behaviors: A total population study. Res Dev Disabil 2001;22:77-93.
  24. Van Schrojenstein Lantman-de Valk HM, Walsh PN. Managing health problems in people with intellectual disabilities. Br Med J 2008;337:1408-12.
  25. Bollard M, Lahiff J, Parkes N. Involving people with learning disabilities in nurse education: towards an inclusive approach. Nurse Educ Today 2012;32:173-7.
  26. Smith P, Ooms A, Marks-Maran D. Active involvement of learning disabilities service users in the development and delivery of a teaching session to pre-registration nurses: Students’ perspectives. Nurse Educ Pract 2016;16:111-8.
Onderzoeksartikel

Eerstelijnsverpleegkundigen in Belgisch Limburg: ‘buiten-gewone’ zorg voor mensen met een fysieke en verstandelijke beperking

DOEL:
Europese data tonen aan dat in België 16% van de mensen met een beperking gebruikmaakt van diensten in de eerstelijnsgezondheidszorg. Het doel van dit onderzoek is inzicht verwerven in de zorgbehoeften van mensen met een beperking gebaseerd op de ervaringen van eerstelijnsverpleegkundigen.

METHODE:
Van september tot december 2015 werd een digitale vragenlijst verstuurd naar 1.547 eerstelijnsverpleegkundigen werkzaam binnen de eerste lijn in Belgisch Limburg. Open vragen over psychische en gedragsproblemen, het medicatiebeleid, slikproblemen, de monitoring van de voedingstoestand en mogelijke andere zorgbehoeften van mensen met een beperking werden met kwalitatieve technieken geanalyseerd.

RESULTATEN:
588 eerstelijnsverpleegkundigen (antwoordratio: 38%) beschreven naast hun routinetaken de impact die het gedrag van mensen met een beperking en mantelzorgers had op hun werk, in het bijzonder aangaande het medicatiebeleid, slikproblemen, en de monitoring van de voedingstoestand. In de samenwerking tussen eerstelijnsverpleegkundigen en mensen met een beperking vormen de beperkte vaardigheden van mensen met een beperking om te communiceren met eerstelijnsverpleegkundigen en de moeilijkheid om hen te begrijpen een barrière. Wat betreft mantelzorgers rapporteren eerstelijnsverpleegkundigen als moeilijkheid de tegenwerkende manier van gedragen, namelijk door het negeren van adviezen van eerstelijnsverpleegkundigen en andere zorgverleners. Daarnaast melden eerstelijnsverpleegkundigen andere zorgverleners te raadplegen en in te schakelen met het belang van mensen met een beperking voor ogen. De taken die eerstelijnsverpleegkundigen vervullen, hebben betrekking op alle facetten van het leven van mensen met een beperking, en niet alleen op verpleegkundige handelingen in strikte zin.

CONCLUSIE:
Naast verpleegkundige taken, staan eerstelijnsverpleegkundigen mensen met een beperking bij in verscheidene taken van het dagelijks leven. De onderzoekers zijn van mening dat deze ‘buiten-gewone’ zorg de kans verhoogt dat mensen met een beperking langer thuis kunnen blijven wonen. Daarenboven geven de eerstelijnsverpleegkundigen aan een cruciale rol te hebben bij het inschakelen van andere zorgverleners of diensten om tegemoet te kunnen komen aan de zorgbehoeften van mensen met een beperking. Om inzicht te verwerven in de zorgbehoeften van mensen met een beperking en in de uitdagingen waarvoor eerstelijnsverpleegkundigen komen te staan in hun zorg voor deze doelgroep, is uitgebreider onderzoek nodig. De bevindingen uit dit onderzoek kunnen gebruikt worden om de opleiding en bijscholing van (toekomstige) eerstelijnsverpleegkundigen af te stemmen op de (onbeantwoorde) zorgbehoeften van mensen met een beperking.

Literatuur

  1. Doostan D, Wilkes M. Evidence-based case review: Treating the developmentally disabled. West J Med 1999;171:92-6.
  2. Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap. Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap [Flemish Agency for People with a Disability]. Te raadplegen op: www.vaph.be/vlafo/view/nl/204713-en.html (bekeken op 16 maart 2018).
  3. Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap. Zorgregierapport. [Care management report] Gegevens 31 december 2014 - Tweede jaarhelft 2014.
  4. Directorate-General People with a disability. Jaarverslag 2014 In goede handen [Annual Report 2014. In good hands].
  5. Intrakoop, Verstegen accountants en adviseurs, MarlyseResearch. Jaarverslagenrapport 2014 Sectorrapport gehandicaptenzorg. [Annual report analysis 2014. Sector report care for people with a disability.].
  6. Zorginstituut Nederland. Tabellen toegankelijkheid. Wet langdurige zorg [Tables accessibilty. Act long-term care]. 2015;33.
  7. Van den Berg M, de Boer D, Gijsen R, Heijink R, Limburg L, Zwakhals S. Zorgbalans 2014. De prestaties van de Nederlandse gezondheidszorg. [Balance of care. Health care performancy in the Netherlands ]. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu;2014.
  8. Europe. European comparative data on Health of People with disabilities Task 6: Comparative data and indicators ANED 2014.
  9. Townsley R, Ward L, Abbott D, Williams V. The implementation of policies supporting independent living for disabled people in europe: Synthesis Report. Acad Netw Eur Disabil Expert 2010;52.
  10. Lennox N, Kerr MP. Primary health care and people with an intellectual disability: the evidence base. J Intellect Disabil Res 1997;41:365-72.
  11. Baxter H, Lowe K, Houston H, et al. Previously unidentified morbidity in patients with intellectual disability. Br J Gen Pract 2006;56:93-8.
  12. Wilkinson J, Dreyfus D, Cerreto M, Bokhour B. “Sometimes I feel overwhelmed”: Educational Needs of Family Physicians Caring for People with Intellectual Disability. Intellect Dev Disabil 2012;50:243-50.
  13. Lennox N, Van Driel ML, van Dooren K. Supporting primary healthcare professionals to care for people with intellectual disability: a research agenda. J Appl Res Intellect Disabil 2015;28:33-42.
  14. Hemm C, Dagnan D, Meyer TD. Identifying training needs for mainstream healthcare professionals, to prepare them for working with individuals with intellectual disabilities: a systematic review. J Appl Res Intellect Disabil 2015;28:98-110.
  15. Cardol M, Dusseljee J, Rijken M, Schrojenstein Lantmande Valk H. Huisartsenzorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Huisarts Wet 2011;54:354-8.
  16. Morrison EH, George V, Mosqueda L. Primary care for adults with physical disabilities: Perceptions from consumer and provider focus groups. Fam Med 2008;40:645-51.
  17. Claes N, Storms H, Moermans V. Care, communication and educational needs of primary care nurses to treat disabled patients. J Nurs Educ Pract 2016;6:109-15.
  18. Hahn JE. Addressing the need for education: curriculum development for nurses about intellectual and developmental disabilities. Nurs Clin North Am 2003;38:185-204.
  19. Jenkins R. The role of nurses in meeting the health care needs of older people with intellectual disabilities: A review of the published literature. J Intellect Disabil 2012;16:85-95.
  20. Mastebroek M, Naaldenberg J, van den Driessen Mareeuw FA, et al. Experiences of patients with intellectual disabilities and carers in GP health information exchanges: a qualitative study. Fam Pract 2016;33:543-50.
  21. McColl MA, Forster D, Shortt SE, et al. Physician experiences providing primary care to people with disabilities. Healthc policy 2008;4:e129-47.
  22. Phillips A, Morrison J, Davis R. General practitioners’ educational needs in intellectual disability health. J Intellect Disabil Res 2004;48:142-9.
  23. Emerson E, Kiernan C, Alborz A, et al. The prevalence of challenging behaviors: A total population study. Res Dev Disabil 2001;22:77-93.
  24. Van Schrojenstein Lantman-de Valk HM, Walsh PN. Managing health problems in people with intellectual disabilities. Br Med J 2008;337:1408-12.
  25. Bollard M, Lahiff J, Parkes N. Involving people with learning disabilities in nurse education: towards an inclusive approach. Nurse Educ Today 2012;32:173-7.
  26. Smith P, Ooms A, Marks-Maran D. Active involvement of learning disabilities service users in the development and delivery of a teaching session to pre-registration nurses: Students’ perspectives. Nurse Educ Pract 2016;16:111-8.
Over dit artikel
Auteurs
Hannelore Storms, Neree Claes
Over de auteurs

Hannelore Storms is doctoraatsbursaal aan de Faculteit Geneeskunde en Levenswetenschappen, onderzoeksgroep Huisartsgeneeskunde, Universiteit Hasselt, Hasselt, België;
Prof. dr. Neree Claes werkt aan de Faculteit Geneeskunde en Levenswetenschappen, onderzoeksgroep Huisartsgeneeskunde, Universiteit Hasselt, Hasselt, en is voorzitter van het Wit-Gele Kruis Limburg, Genk, België.

Correspondentieadres: hannelore.storms@uhasselt.be

Printdatum
26 maart 2018
E-pubdatum
29 maart 2018
ISSN print
0920-3273
ISSN online
2468-2225


Over dit artikel
Auteurs
Hannelore Storms, Neree Claes
Over de auteurs

Hannelore Storms is doctoraatsbursaal aan de Faculteit Geneeskunde en Levenswetenschappen, onderzoeksgroep Huisartsgeneeskunde, Universiteit Hasselt, Hasselt, België;
Prof. dr. Neree Claes werkt aan de Faculteit Geneeskunde en Levenswetenschappen, onderzoeksgroep Huisartsgeneeskunde, Universiteit Hasselt, Hasselt, en is voorzitter van het Wit-Gele Kruis Limburg, Genk, België.

Correspondentieadres: hannelore.storms@uhasselt.be

Printdatum
26 maart 2018
E-pubdatum
29 maart 2018
ISSN print
0920-3273
ISSN online
2468-2225