Verpleegkunde Nummer 2 , pp. 14-20
jun 2018, jaargang 33
Verpleegkunde Nr. 2 , pp. 14-20
jun 2018, jr. 33
Onderzoeksartikel

Aantrekkelijkheid van het werken in de wijkverpleging: een online focusgroepstudie onder verpleegkundigen

DOEL
De doelen van dit exploratieve, kwalitatieve onderzoek waren het verkrijgen van diepgaande kennis over welke aspecten verpleegkundigen aantrekkelijk vinden in hun werk in de wijkverpleging en nagaan of deze aspecten verschillen voor verpleegkundigen met verschillende opleidingsniveaus.

METHODE
Discussies werden in 2016 gehouden middels zes online focusgroepen met in totaal 38 verpleegkundigen werkzaam in de wijkverpleging. De transcripten werden geanalyseerd aan de hand van de principes van de thematische analyse.

RESULTATEN
De bevindingen lieten zien dat verpleegkundigen het aantrekkelijk vinden een ‘spin in het web’ te zijn, in die zin dat zij de leidende zorgprofessionals zijn met de patiënt als middelpunt van de zorg. Verpleegkundigen vinden het hebben van autonomie ook aantrekkelijk: autonomie met betrekking tot het nemen van beslissingen over patiëntenzorg, vrijheid in de werkplanning en het werken in een zelfsturend team. De afwisseling in patiëntsituaties en activiteiten maakt hun werk eveneens aantrekkelijk. Er was niet veel verschil in ervaren aantrekkelijke aspecten tussen hbo- en mbo-opgeleide verpleegkundigen.

CONCLUSIE
Autonomie, afwisseling en de spin in het web zijn vormen de aantrekkelijke aspecten van het werken in de wijkverpleging. Deze aspecten dienen benadrukt te worden in verpleegkundige opleidingen, in de verpleegkundige praktijk, in wervingsprogramma’s en in publiciteitsmateriaal ter ondersteuning van het werven en behouden van verpleegkundigen.

Literatuur

  1. Europese Commissie. Commission Staff Working Document: Long-term Care in Ageing Societies – Challenges and Policy Options. Brussel: Europese Commissie; 2013. Te raadplegen op: http://ec.europa.eu (bekeken op 17 mei 2018).
  2. United Nations. World Population Ageing 2013. New York: United Nations; 2013. Te raadplegen op: http://www.un.org/en/ (bekeken op 17 mei 2018).
  3. Genet N, Boerma WG, Kringos DS, et al. Home care in Europe: a systematic literature review. BMC Health Serv Res 2011;11:207.
  4. Genet N, Boerma WG, Kroneman M, et al. Home care across Europe: Current structure and future challenges. World Health Organization; 2012. Te raadplegen op: http://www.euro.who.int/en/publications/abstracts/home-care-across-europe.-current-structure-and-future-challenges-2012 (bekeken op 17 mei 2018).
  5. EUROFOUND. More and better jobs in home-care services. Luxemburg: Publications Office of the European Union; 2013. Te raadplegen op: https://publications.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/b9864adb-3b49-403f-b7e2-ccefa37bfac2 (bekeken op 17 mei 2018). 
  6. Anthony A, Milone-Nuzzo P. Factors attracting and keeping nurses in home care. Home Healthc Nurse 2005;23:372-7.
  7. Ellenbecker CH. A theoretical model of job retention for home health care nurses. J Adv Nurs 2004;47:303-10.
  8. Ellenbecker CH, Boylan LN, Samia L. What home healthcare nurses are saying about their jobs. Home Healthc Nurse 2006;24:315-24.
  9. Maurits EE, De Veer AJ, Van der Hoek LS, Francke AL. Autonomous home-care nursing staff are more engaged in their work and less likely to consider leaving the healthcare sector: A questionnaire survey. Int J Nurs Stud 2015;52:1816-23.
  10. Tummers LG, Groeneveld SM, Lankhaar M. Why do nurses intend to leave their organization? A large-scale analysis in long-term care. J Adv Nurs 2013;69:2826-38.
  11. Weston MJ. Defining control over nursing practice and autonomy. J Nurs Adm 2008;38:404-8.
  12. Gray BH, Sarnak DO, Burgers JS. Home Care by SelfGoverning Nursing Teams: The Netherlands’ Buurtzorg Model. Common Wealth Fund; 2015. Te raadplegen op: https://www.commonwealthfund.org/publications/case-study/2015/may/home-care-self-governing-nursing-teams-netherlands-buurtzorg-model (bekeken op 17 mei 2018).
  13. Maurits EE, de Veer AJ, Groenewegen PP, Francke AL. Home-care nursing staff in self-directed teams are more satisfied with their job and feel they have more autonomy over patient care: a nationwide survey. J Adv Nurs 2017;73:2430-40.
  14. Tjepkema S. The learning infrastructure of self-managing work teams. PhD Thesis. Enschede:University of Twente; 2003.
  15. Amstrong-Stassen M, Cameron SJ. Concerns, satisfaction, and retention of Canadian community health nurses. J Community Health Nurs 2005;22:181-94.
  16. Tourangeau AE, Patterson E, Saari M, et al. Work-related factors influencing home care nurses intent to remain employed. Health Care Manage Rev 2015,42:87-97. 
  17. De Bont M, Van Haaren E, Rosendal H, Wigboldus M. Expertisegebied wijkverpleegkundige. Utrecht: V&VN; 2012. Te raadplegen op: http://mgz.venvn.nl/
  18. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Kamerbrief over bekostiging wijkverpleging. 65400136437-CZ. Den Haag: 2015. Te raadplegen op: https://www.zorgkennis.net/downloads/kennisbank/ZK-kennisbank-Kamerbrief-over-bekostiging-wijkverpleging-3190.pdf (bekeken op 11 juni 2018).
  19. Reid DJ, Reid FJM. Online focus groups: An in-depth comparison of computer-mediated and conventional focus group discussions. International Journal of Market Research 2005;47:131-62.
  20. Tates K, Zwaanswijk M, Otten R, et al. Online focus groups as a tool to collect data in hard-to-include populations: examples from paediatric oncology. BMC Med Res Methodol 2009;9:15.
  21. Zwaanswijk M, Van Dulmen S. Advantages of asynchronous online focus groups and face-to-face focus groups as perceived by child, adolescent and adult participants: a survey study. BMC Res Notes 2014;7:756.
  22. De Putter ID, Francke AL, de Veer AJ, Rademakers JJ. Kennissynthese: De wijkverpleegkundige van vandaag en morgen. Utrecht: NIVEL; 2014
  23. Guest G, Bunce A, Johnson L. How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field Methods 2006;18:59-82.
  24. Braun V, Clarke V. Using thematic analysis in psychology. Qual Res Psychol 2006;3:77-101. 
  25. Braun V, Clarke V. What can “thematic analysis” offer health and wellbeing researchers? Int J Qual Stud Health Well-being 2014;9:26152.
  26. World Health Organisation. WHO global strategy on people-centred and integrated health services: interim report. Geneva: World Health Organisation; 2015. Te raadplegen op: http://apps.who.int/ (bekeken op 17 mei 2018).
  27. Van Mierlo H, Rutte CG, Vermunt JK, et al. Individual autonomy over work teams: The role of team autonomy, self-efficacy, and social support. European Journal of Work and Organizational Psychology 2006;15:281-99.
  28. AZW. (2014) Personeelskenmerken 2014 - Branches. URL: https://www.azwinfo.nl/jive (geraadpleegd op 19-05-2016)
Onderzoeksartikel

Aantrekkelijkheid van het werken in de wijkverpleging: een online focusgroepstudie onder verpleegkundigen

DOEL
De doelen van dit exploratieve, kwalitatieve onderzoek waren het verkrijgen van diepgaande kennis over welke aspecten verpleegkundigen aantrekkelijk vinden in hun werk in de wijkverpleging en nagaan of deze aspecten verschillen voor verpleegkundigen met verschillende opleidingsniveaus.

METHODE
Discussies werden in 2016 gehouden middels zes online focusgroepen met in totaal 38 verpleegkundigen werkzaam in de wijkverpleging. De transcripten werden geanalyseerd aan de hand van de principes van de thematische analyse.

RESULTATEN
De bevindingen lieten zien dat verpleegkundigen het aantrekkelijk vinden een ‘spin in het web’ te zijn, in die zin dat zij de leidende zorgprofessionals zijn met de patiënt als middelpunt van de zorg. Verpleegkundigen vinden het hebben van autonomie ook aantrekkelijk: autonomie met betrekking tot het nemen van beslissingen over patiëntenzorg, vrijheid in de werkplanning en het werken in een zelfsturend team. De afwisseling in patiëntsituaties en activiteiten maakt hun werk eveneens aantrekkelijk. Er was niet veel verschil in ervaren aantrekkelijke aspecten tussen hbo- en mbo-opgeleide verpleegkundigen.

CONCLUSIE
Autonomie, afwisseling en de spin in het web zijn vormen de aantrekkelijke aspecten van het werken in de wijkverpleging. Deze aspecten dienen benadrukt te worden in verpleegkundige opleidingen, in de verpleegkundige praktijk, in wervingsprogramma’s en in publiciteitsmateriaal ter ondersteuning van het werven en behouden van verpleegkundigen.

Literatuur

  1. Europese Commissie. Commission Staff Working Document: Long-term Care in Ageing Societies – Challenges and Policy Options. Brussel: Europese Commissie; 2013. Te raadplegen op: http://ec.europa.eu (bekeken op 17 mei 2018).
  2. United Nations. World Population Ageing 2013. New York: United Nations; 2013. Te raadplegen op: http://www.un.org/en/ (bekeken op 17 mei 2018).
  3. Genet N, Boerma WG, Kringos DS, et al. Home care in Europe: a systematic literature review. BMC Health Serv Res 2011;11:207.
  4. Genet N, Boerma WG, Kroneman M, et al. Home care across Europe: Current structure and future challenges. World Health Organization; 2012. Te raadplegen op: http://www.euro.who.int/en/publications/abstracts/home-care-across-europe.-current-structure-and-future-challenges-2012 (bekeken op 17 mei 2018).
  5. EUROFOUND. More and better jobs in home-care services. Luxemburg: Publications Office of the European Union; 2013. Te raadplegen op: https://publications.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/b9864adb-3b49-403f-b7e2-ccefa37bfac2 (bekeken op 17 mei 2018). 
  6. Anthony A, Milone-Nuzzo P. Factors attracting and keeping nurses in home care. Home Healthc Nurse 2005;23:372-7.
  7. Ellenbecker CH. A theoretical model of job retention for home health care nurses. J Adv Nurs 2004;47:303-10.
  8. Ellenbecker CH, Boylan LN, Samia L. What home healthcare nurses are saying about their jobs. Home Healthc Nurse 2006;24:315-24.
  9. Maurits EE, De Veer AJ, Van der Hoek LS, Francke AL. Autonomous home-care nursing staff are more engaged in their work and less likely to consider leaving the healthcare sector: A questionnaire survey. Int J Nurs Stud 2015;52:1816-23.
  10. Tummers LG, Groeneveld SM, Lankhaar M. Why do nurses intend to leave their organization? A large-scale analysis in long-term care. J Adv Nurs 2013;69:2826-38.
  11. Weston MJ. Defining control over nursing practice and autonomy. J Nurs Adm 2008;38:404-8.
  12. Gray BH, Sarnak DO, Burgers JS. Home Care by SelfGoverning Nursing Teams: The Netherlands’ Buurtzorg Model. Common Wealth Fund; 2015. Te raadplegen op: https://www.commonwealthfund.org/publications/case-study/2015/may/home-care-self-governing-nursing-teams-netherlands-buurtzorg-model (bekeken op 17 mei 2018).
  13. Maurits EE, de Veer AJ, Groenewegen PP, Francke AL. Home-care nursing staff in self-directed teams are more satisfied with their job and feel they have more autonomy over patient care: a nationwide survey. J Adv Nurs 2017;73:2430-40.
  14. Tjepkema S. The learning infrastructure of self-managing work teams. PhD Thesis. Enschede:University of Twente; 2003.
  15. Amstrong-Stassen M, Cameron SJ. Concerns, satisfaction, and retention of Canadian community health nurses. J Community Health Nurs 2005;22:181-94.
  16. Tourangeau AE, Patterson E, Saari M, et al. Work-related factors influencing home care nurses intent to remain employed. Health Care Manage Rev 2015,42:87-97. 
  17. De Bont M, Van Haaren E, Rosendal H, Wigboldus M. Expertisegebied wijkverpleegkundige. Utrecht: V&VN; 2012. Te raadplegen op: http://mgz.venvn.nl/
  18. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Kamerbrief over bekostiging wijkverpleging. 65400136437-CZ. Den Haag: 2015. Te raadplegen op: https://www.zorgkennis.net/downloads/kennisbank/ZK-kennisbank-Kamerbrief-over-bekostiging-wijkverpleging-3190.pdf (bekeken op 11 juni 2018).
  19. Reid DJ, Reid FJM. Online focus groups: An in-depth comparison of computer-mediated and conventional focus group discussions. International Journal of Market Research 2005;47:131-62.
  20. Tates K, Zwaanswijk M, Otten R, et al. Online focus groups as a tool to collect data in hard-to-include populations: examples from paediatric oncology. BMC Med Res Methodol 2009;9:15.
  21. Zwaanswijk M, Van Dulmen S. Advantages of asynchronous online focus groups and face-to-face focus groups as perceived by child, adolescent and adult participants: a survey study. BMC Res Notes 2014;7:756.
  22. De Putter ID, Francke AL, de Veer AJ, Rademakers JJ. Kennissynthese: De wijkverpleegkundige van vandaag en morgen. Utrecht: NIVEL; 2014
  23. Guest G, Bunce A, Johnson L. How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field Methods 2006;18:59-82.
  24. Braun V, Clarke V. Using thematic analysis in psychology. Qual Res Psychol 2006;3:77-101. 
  25. Braun V, Clarke V. What can “thematic analysis” offer health and wellbeing researchers? Int J Qual Stud Health Well-being 2014;9:26152.
  26. World Health Organisation. WHO global strategy on people-centred and integrated health services: interim report. Geneva: World Health Organisation; 2015. Te raadplegen op: http://apps.who.int/ (bekeken op 17 mei 2018).
  27. Van Mierlo H, Rutte CG, Vermunt JK, et al. Individual autonomy over work teams: The role of team autonomy, self-efficacy, and social support. European Journal of Work and Organizational Psychology 2006;15:281-99.
  28. AZW. (2014) Personeelskenmerken 2014 - Branches. URL: https://www.azwinfo.nl/jive (geraadpleegd op 19-05-2016)
Over dit artikel
Auteurs
Kim de Groot, Erica Maurits, Anneke Francke
Over de auteurs

Kim de Groot, verplegingswetenschapper en onderzoeker NIVEL, Utrecht en wijkverpleegkundige  Thebe Wijkverpleging, Tilburg;
Erica Maurits, ten tijde van het onderzoek onderzoeker NIVEL, Utrecht;
Prof. dr. Anneke Francke, programmaleider NIVEL en bijzonder hoogleraar Verpleging en verzorging in de laatste levensfase bij Amsterdam Public Health onderzoeksinstituut, VU medisch centrum, Amsterdam.

Correspondentieadres: k.degroot@nivel.nl

Printdatum
2 juli 2018
E-pubdatum
5 juli 2018
ISSN print
0920-3273
ISSN online
2468-2225


Over dit artikel
Auteurs
Kim de Groot, Erica Maurits, Anneke Francke
Over de auteurs

Kim de Groot, verplegingswetenschapper en onderzoeker NIVEL, Utrecht en wijkverpleegkundige  Thebe Wijkverpleging, Tilburg;
Erica Maurits, ten tijde van het onderzoek onderzoeker NIVEL, Utrecht;
Prof. dr. Anneke Francke, programmaleider NIVEL en bijzonder hoogleraar Verpleging en verzorging in de laatste levensfase bij Amsterdam Public Health onderzoeksinstituut, VU medisch centrum, Amsterdam.

Correspondentieadres: k.degroot@nivel.nl

Printdatum
2 juli 2018
E-pubdatum
5 juli 2018
ISSN print
0920-3273
ISSN online
2468-2225