Verpleegkunde Nummer 1 , pp. 8-15
mrt 2017, jaargang 32
Verpleegkunde Nr. 1 , pp. 8-15
mrt 2017, jr. 32
Onderzoeksartikel

Een hoop gedoe? Defecatieproblemen en kwaliteit van leven na een ‘low anterior’- resectie vanwege een rectumcarcinoom

DOEL
Defecatieproblemen komen regelmatig voor na een ‘low anterior’-resectie (LAR) vanwege een rectumcarcinoom. De term ‘low anterior resection syndrome’ (LARS) is de overkoepelende term voor deze problemen. Het doel van dit onderzoek was om het risico op LARS en de impact van LARS op de kwaliteit van leven na te gaan.

METHODE
Patiënten die een LAR hebben ondergaan en geen recidief of metastase hebben ontwikkeld, werden gevraagd om aan dit dwarsdoorsnedeonderzoek mee te doen. Deelname bestond uit het invullen van de LARS-score en de EORTC QLQ-C30. Op basis van de LARS-score werden patiënten ingedeeld naar geen, weinig of veel LARS.

RESULTATEN 
Van de 78 geïncludeerde patiënten was 72% man en de gemiddelde leeftijd was 66,9 jaar. Veel LARS kwam voor bij 64% van de patiënten, 13% van de patiënten had weinig LARS en 23% had geen LARS. Patiënten met veel LARS rapporteerden een iets slechter emotioneel functioneren en een iets slechtere globale gezondheid/kwaliteit van leven dan patiënten zonder respectievelijk met weinig LARS (p ≤ 0,04).

CONCLUSIE 
LARS komt bij ruim driekwart van de patiënten voor. De gevolgen van veel LARS voor het functioneren lijken echter beperkt te zijn. Geadviseerd wordt om patiënten voorafgaand aan de operatie hierover te informeren en na de operatie patiënten hierop te screenen, teneinde adequate zorg te kunnen bieden.

Literatuur

  1. Chen TY, Wiltink LM, Nout RA, et al. Bowel function 14 years after preoperative short-course radiotherapy and total mesorectal excision for rectal cancer: report of a multicenter randomized trial. Clin Colorectal Cancer 2015;14:106-14.
  2. Juul T, Ahlberg M, Biondo S, et al. International validation of the Low Anterior Resection Syndrome Score. Ann Surg 2014;259:728-34.
  3. Bregendahl S, Emmersten KJ, Lous J, et al. Bowel function after low anterior resection with and without neoadjuvant therapy for rectal cancer: a population-based cross-sectional study. Colorectal Dis 2013;15:1130-9.
  4. Emmersten KJ, Laurberg S. Impact of bowel dysfunction on quality of life after sphincter-preserving resection for rectal cancer. Br J Surg 2013;100:1377-87.
  5. Battersby NJ, Juul T, Christensen P, et al. Predicting the risk of bowel-related quality-of-life impairment after restorative resection for rectal cabcer: a multicentre cross-sectional study. Dis Colon Rectum 2016;59:270-80.
  6. Emmertsen KJ, Laurberg S. Low Anterior Resection Syndrome Score. Development and validation of a symptom-based scoring system for bowel dysfunction after low anterior resection for rectal cancer. Ann Surg 2012;255:922-8.
  7. Bryant CL, Lunniss PJ, Knowles CH, et al. Anterior resection syndrome. Lancet Oncol 2012;13:e403-8.
  8. Scheer AS, Boushey RP, Liang S, et al. The long-term gastrointestinal functional outcomes following curative anterior resection in adults with rectal cancer: a systematic review and meta-analysis. Dis Colon Rectum 2011;54:1589-97.
  9. Emmertsen KJ, Laurberg S. Bowel dysfunction after treatment for rectal cancer. Acta Oncol 2008;47:9941003.
  10. Chen TY, Emmertsen KJ, Laurberg S. What are the best questionnaires to capture anorectal function after surgery in rectal cancer? Curr Colorectal Cancer Rep 2015;11:37-40.
  11. Juul T, Battersby NJ, Christensen P, et al. Validation of the English translation of the low anterior resection syndrome score. Colorectal Dis 2015;17:908-16.
  12. Sprangers MAG. Wat is kwaliteit van leven en hoe wordt het gemeten? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenningen, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), 2013.
  13. Aaronson NK, Ahmedzai S, Bergman B, et al. The European Organisation for Research and Treatment of Cancer QLQ-C30: a quality-of-life instrument for use in international clinical trials in oncology. J Natl Cancer Inst 1993;85:365-76.
  14. Evers A, Lucassen W, Meijer R, Sijtsma K. COTAN beoordelingssysteem voor de kwaliteit van tests. Amsterdam: Nederlands Instituut van Psychologen, 2010.
  15. Jorge JM, Wexner SD. Etiology and management of fecal incontinence. Dis Colon Rectum 1993;36:77-97.
  16. Fayers PM, Aaronson NK, Bjordal K, et al. The EORTC QLQ-C30 Scoring Manual (3rd edition). Brussel: European Organisation for Research and Treatment of Cancer, 2001.  
  17. Ridolfi TJ, Berger N, Ludwig KA. Low anterior resection syndrome: current management and future directions. Clin Colon Rectal Surg 2016;29:239-45.
  18. Tuinman MA, Gazendam-Donofrio SM, HoekstraWeebers JE. Screening and referral for psychosocial distress in oncologic practice: use of the distress thermometer. Cancer 2008;113:870-8.
  19. Landers M, McCarthy G, Savage E. Bowel symptom experiences and management following sphincter saving surgery for rectal cancer: a qualitative perspective. Eur J Oncol Nurs 2012;16:293-300.
  20. Martelluci J. Low anterior resection syndrome: a treatment algorithm. Dis Colon Rectum 2016;59:79-82.
  21. Lundby L, Dueland-Jakobson J. Management of fecal incontinence after treatment for rectal cancer. Curr Opin Support Palliat Care 2011;5:60-4.
  22. Visser WS, te Riele WW, Boerma D, et al. Pelvic floor rehabilitation to improve functional outcome after a low anterior resection: a systematic review. Ann Colonproctol 2014;30:109-14.
  23. Taylor C, Bradshaw. Holistic assessment of anterior resection syndrome. Gastrointest Nursing 2015;13:33-9.
  24. Landelijke werkgroep Gastro Intestinale Tumoren. Richtlijn Colorectaal carcinoom. Te raadplegen op: www.oncoline.nl/colorectaalcarcinoom (bekeken 2 februari 2017).
Onderzoeksartikel

Een hoop gedoe? Defecatieproblemen en kwaliteit van leven na een ‘low anterior’- resectie vanwege een rectumcarcinoom

DOEL
Defecatieproblemen komen regelmatig voor na een ‘low anterior’-resectie (LAR) vanwege een rectumcarcinoom. De term ‘low anterior resection syndrome’ (LARS) is de overkoepelende term voor deze problemen. Het doel van dit onderzoek was om het risico op LARS en de impact van LARS op de kwaliteit van leven na te gaan.

METHODE
Patiënten die een LAR hebben ondergaan en geen recidief of metastase hebben ontwikkeld, werden gevraagd om aan dit dwarsdoorsnedeonderzoek mee te doen. Deelname bestond uit het invullen van de LARS-score en de EORTC QLQ-C30. Op basis van de LARS-score werden patiënten ingedeeld naar geen, weinig of veel LARS.

RESULTATEN 
Van de 78 geïncludeerde patiënten was 72% man en de gemiddelde leeftijd was 66,9 jaar. Veel LARS kwam voor bij 64% van de patiënten, 13% van de patiënten had weinig LARS en 23% had geen LARS. Patiënten met veel LARS rapporteerden een iets slechter emotioneel functioneren en een iets slechtere globale gezondheid/kwaliteit van leven dan patiënten zonder respectievelijk met weinig LARS (p ≤ 0,04).

CONCLUSIE 
LARS komt bij ruim driekwart van de patiënten voor. De gevolgen van veel LARS voor het functioneren lijken echter beperkt te zijn. Geadviseerd wordt om patiënten voorafgaand aan de operatie hierover te informeren en na de operatie patiënten hierop te screenen, teneinde adequate zorg te kunnen bieden.

Literatuur

  1. Chen TY, Wiltink LM, Nout RA, et al. Bowel function 14 years after preoperative short-course radiotherapy and total mesorectal excision for rectal cancer: report of a multicenter randomized trial. Clin Colorectal Cancer 2015;14:106-14.
  2. Juul T, Ahlberg M, Biondo S, et al. International validation of the Low Anterior Resection Syndrome Score. Ann Surg 2014;259:728-34.
  3. Bregendahl S, Emmersten KJ, Lous J, et al. Bowel function after low anterior resection with and without neoadjuvant therapy for rectal cancer: a population-based cross-sectional study. Colorectal Dis 2013;15:1130-9.
  4. Emmersten KJ, Laurberg S. Impact of bowel dysfunction on quality of life after sphincter-preserving resection for rectal cancer. Br J Surg 2013;100:1377-87.
  5. Battersby NJ, Juul T, Christensen P, et al. Predicting the risk of bowel-related quality-of-life impairment after restorative resection for rectal cabcer: a multicentre cross-sectional study. Dis Colon Rectum 2016;59:270-80.
  6. Emmertsen KJ, Laurberg S. Low Anterior Resection Syndrome Score. Development and validation of a symptom-based scoring system for bowel dysfunction after low anterior resection for rectal cancer. Ann Surg 2012;255:922-8.
  7. Bryant CL, Lunniss PJ, Knowles CH, et al. Anterior resection syndrome. Lancet Oncol 2012;13:e403-8.
  8. Scheer AS, Boushey RP, Liang S, et al. The long-term gastrointestinal functional outcomes following curative anterior resection in adults with rectal cancer: a systematic review and meta-analysis. Dis Colon Rectum 2011;54:1589-97.
  9. Emmertsen KJ, Laurberg S. Bowel dysfunction after treatment for rectal cancer. Acta Oncol 2008;47:9941003.
  10. Chen TY, Emmertsen KJ, Laurberg S. What are the best questionnaires to capture anorectal function after surgery in rectal cancer? Curr Colorectal Cancer Rep 2015;11:37-40.
  11. Juul T, Battersby NJ, Christensen P, et al. Validation of the English translation of the low anterior resection syndrome score. Colorectal Dis 2015;17:908-16.
  12. Sprangers MAG. Wat is kwaliteit van leven en hoe wordt het gemeten? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenningen, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), 2013.
  13. Aaronson NK, Ahmedzai S, Bergman B, et al. The European Organisation for Research and Treatment of Cancer QLQ-C30: a quality-of-life instrument for use in international clinical trials in oncology. J Natl Cancer Inst 1993;85:365-76.
  14. Evers A, Lucassen W, Meijer R, Sijtsma K. COTAN beoordelingssysteem voor de kwaliteit van tests. Amsterdam: Nederlands Instituut van Psychologen, 2010.
  15. Jorge JM, Wexner SD. Etiology and management of fecal incontinence. Dis Colon Rectum 1993;36:77-97.
  16. Fayers PM, Aaronson NK, Bjordal K, et al. The EORTC QLQ-C30 Scoring Manual (3rd edition). Brussel: European Organisation for Research and Treatment of Cancer, 2001.  
  17. Ridolfi TJ, Berger N, Ludwig KA. Low anterior resection syndrome: current management and future directions. Clin Colon Rectal Surg 2016;29:239-45.
  18. Tuinman MA, Gazendam-Donofrio SM, HoekstraWeebers JE. Screening and referral for psychosocial distress in oncologic practice: use of the distress thermometer. Cancer 2008;113:870-8.
  19. Landers M, McCarthy G, Savage E. Bowel symptom experiences and management following sphincter saving surgery for rectal cancer: a qualitative perspective. Eur J Oncol Nurs 2012;16:293-300.
  20. Martelluci J. Low anterior resection syndrome: a treatment algorithm. Dis Colon Rectum 2016;59:79-82.
  21. Lundby L, Dueland-Jakobson J. Management of fecal incontinence after treatment for rectal cancer. Curr Opin Support Palliat Care 2011;5:60-4.
  22. Visser WS, te Riele WW, Boerma D, et al. Pelvic floor rehabilitation to improve functional outcome after a low anterior resection: a systematic review. Ann Colonproctol 2014;30:109-14.
  23. Taylor C, Bradshaw. Holistic assessment of anterior resection syndrome. Gastrointest Nursing 2015;13:33-9.
  24. Landelijke werkgroep Gastro Intestinale Tumoren. Richtlijn Colorectaal carcinoom. Te raadplegen op: www.oncoline.nl/colorectaalcarcinoom (bekeken 2 februari 2017).
Over dit artikel
Auteurs
Remco van Elburg, Ercolie Bossema
Over de auteurs
  • Remco S.F. van Elburg, M ANP, werkt als verpleegkundig specialist bij het Oncologisch Centrum, polikliniek chirurgie gastro-intestinale oncologie, Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede.  
  • Dr. Ercolie R. Bossema is psycholoog en werkt als hoofddocent bij de opleiding Master Advanced Nursing Practice aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen.

Correspondentieadres: elburgr@gmail.com

Printdatum
17 maart 2017
E-pubdatum
20 maart 2017
ISSN print
0920-3273
ISSN online
2468-2225


Over dit artikel
Auteurs
Remco van Elburg, Ercolie Bossema
Over de auteurs
  • Remco S.F. van Elburg, M ANP, werkt als verpleegkundig specialist bij het Oncologisch Centrum, polikliniek chirurgie gastro-intestinale oncologie, Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede.  
  • Dr. Ercolie R. Bossema is psycholoog en werkt als hoofddocent bij de opleiding Master Advanced Nursing Practice aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen.

Correspondentieadres: elburgr@gmail.com

Printdatum
17 maart 2017
E-pubdatum
20 maart 2017
ISSN print
0920-3273
ISSN online
2468-2225